Quan Lớn Đệ Tứ Khâm Sai

        Quan Lớn Đệ Tứ Khâm Sai là quan lớn đứng hàng thứ tư trong Ngũ vị Tôn Ông. Đền Quan Lớn Đệ Tứ Khâm Sai tọa ở Phố Đông Thái, Thị Trấn Vĩnh Bảo, Huyện Vĩnh Bảo, TP Hải Phòng. Nơi đây là nơi thờ chính của Quan Lớn Đệ Tứ 

       Quan Lớn Đệ Tứ Khâm Sai trấn giữ đồng bằng địa linh, Ngài ngự trên Thiên Đình chuyên về  biên chép sổ sách sinh tử. Vì vậy, Quan Lớn Đệ Tứ không giáng trần sau khi đã cùng Vua Cha Hải Động Đình đánh đuổi xong giặc ngoại xâm.

       Theo thần tích của đền thì ngôi đền có từ thời Vua Hùng, nhưng do thời gian và chiến tranh chỉ còn lai rất ít dấu tích. Gần đây, ngôi đền đã được xây dựng lại trên nền đất đền cũ ngày xưa.

       Ngoài đền chính này thì hình như Quan Lớn Đệ Tứ không có đền thờ vọng. Tuy vậy, hầu hết ở các đền phủ, Quan được hầu trong Cung Ngũ Vị Tôn Ông (hay Năm Tòa quan Lớn)

=-===============

====================

Thần tích

Quan Lớn Đệ Tứ Khâm Sai vốn là con trai thứ tư của Vua Cha Bát Hải Động Đình. Ngài là quan lớn đứng hàng thứ tư trong Ngũ vị Tôn Ông, trấn giữ đồng bằng Địa linh và không giáng trần, được vua cha giao quyền trấn giữ đồng bằng địa linh, khâm sai tứ phủ.

Có tài liệu cho rằng, trong các quan thì ông trấn ở trung tâm trời đất song ông thường ngự trên Thiên Đình, biên chép sổ sách sinh tử, chầu chực bên bệ ngọc bàn loan. Quan Đệ Tứ là quan lớn đứng hàng thứ tư trong Ngũ vị Tôn Ông trong Tứ Phủ, cũng như Quan Lớn Đệ Nhất, Quan Lớn Đệ Tứ không giáng trần. 
Tương truyền vào thời Hùng Vương thứ XVIII, dưới sự chỉ huy của Vua cha Bát Hải Động Đình, Quan Lớn Đệ Tứ cùng Quan Lớn Đệ Tam và Quan Lớn Đệ Nhất lập nên những chiến công oanh liệt, đánh đuổi giặc ngoại xâm khỏi bờ cõi đất nước Văn Lang. Sau này, Ngài hạ sinh trên tảng núi ở Chí Linh, Hải Dương dưới chân long cung ngũ nhạc. Ngài phù giúp nhà Trần, nhà Lê, dân gian gọi là vị quan kim chi đôi nước (nghĩa là cả tam tứ phủ lẫn nhà Trần).

Húy Ngài là Thiên Hựu đại vương.

Sắc phong là Thiên Hựu đại vương thượng đẳng tối linh thần. 

Một số tài liệu cho rằng, Quan Lớn Đệ Tứ Khâm Sai đại diện cho con người ở dưới cõi âm ty địa ngục. Điều này là không đúng, bởi trong các bản sự tích, văn chầu thì không một bản nào cho rằng Quan lớn Đệ Tứ đại diện cho âm ty địa phủ. Hơn nữa, trở lại với khái niệm cơ bản của Tứ Phủ, Phủ ở đây là dùng để chỉ nơi làm việc của các quan triều đình, Tứ ở đây chỉ bốn miền khác nhau: Thiên, Địa, Thoải, Nhạc. Theo đó, Thiên Phủ là phủ làm việc của các chư vị thần linh ở cõi trời, Địa phủ là phủ làm việc của các chư vị thần linh cai quản cõi đất, vùng đồng bằng; Thuỷ phủ là phủ làm việc của các chư vị thần linh cai quản sông nước, biển cả; Nhạc phủ là phủ làm việc của các chư vị thần linh cai quản miền rừng núi. Quan lớn đệ tứ mặc áo vàng thuộc về địa phủ nhưng địa phủ ở đây không phải là âm ty địa phủ mà là phủ làm việc của các quan chư vị thần linh trông coi quản đất đai, vùng đồng bằng.

Hầu giá Quan Lớn Đệ Tứ Khâm Sai

Trong tòa quan lớn, Quan Lớn Đệ Tứ Khâm Sai ít khi giáng đồng nhất, cũng chỉ khi nào có đại lễ mới thỉnh ông về. Khi ngự đồng ông mặc áo vàng thêu rồng, hổ phù; làm lễ tấu hương khai quang rồi chứng sớ điệp. Thông thường, khi mở phủ khai đàn, người ta mới hay thỉnh Quan Đệ Tứ về để chứng đàn Địa Phủ (gồm long chu, phượng mã, tượng phục, nghê quỳ (voi và nghê hoặc lân)… tất cả đều màu vàng). 

Thời gian

Vào những ngày đầu xuân năm mới hay ngày tiệc Quan Lớn Đệ Tứ Khâm Sai tức ngày 24 tháng 4 âm lịch, con hương trên khắp cả nước cùng tụ hội về đền quan dâng lễ.

Dâng lễ

Các con hương đều chuẩn bị một mâm lễ đầy đủ các thức như một đĩa hoa, một đĩa quả nhiều loại quả, cơi trầu, quả cau, cút rượu, xôi thịt, giấy tiền, thẻ hương, cánh sớ và quanh oản thành kính dâng yết cửa ngài.

Đền thờ Quan Lớn Đệ Tứ

Vì không giáng trần nên Quan Đệ Tứ cũng không có đền thờ riêng mà chỉ được thờ ở hầu hết các phủ đền trong Năm Tòa Ông Lớn (ông ngồi bên trái Quan  Đệ Nhị hoặc bên phải Quan Đệ Tam). Còn ngày tiệc ông thì có tài liệu nói là ngày 24/4 Âm lịch (nhưng nguồn tài liệu chưa chắc chắn nên chỉ đưa ra để tham khảo). 

Có nhiều nơi lập đền thờ Quan Đệ Tứ Khâm Sai, có thể kể đến các đền thờ như

• Đền thờ Đức Thánh Quan Lớn Đệ Tứ (ở Vĩnh Bảo, Hải Phòng)
• Đền Mẫu Sinh (ở Chí Linh, Hải Dương)
• Đền thờ Ngài còn ở sau đền Đồng Bằng phía đường 10 đi Hải Phòng.

Bản văn

Bài 1

Tiệc bàn loan thỉnh mời quan đệ tứ
Vốn con trời cai xứ thiên cung
Sắc rồng choi chói vua phong
Quyền Quan Đệ Tứ uy hùng dậy vang
Chuyển quan san trên trời dưới đất
Quản thông tri phép phật truyền ra
Cầu ô bắc sông Ngân Hà
Liệt hàng tinh tú bày ra ngang trời
Thử dạo chơi sao sa lác đác
Cửu Diệu cùng đài các đế tinh
Tam quang thất đẩu ngũ hành
Nhị thập bát tú thiên đình hà sa
Mới tâu qua Nam Tào Bắc Đẩu
Số trần gian lão ấu chép biên
Ai người hiếu thuận thảo hiền
Tu nhân tích đức chép biên rõ ràng
bao nhiêu kẻ ngang tàng bạo ngược
chỉ hại người chẳng trước thời sau
Lỗi lầm có xá chi đâu bao nhiêu đệ tử cúi đầu làm tôi.

Bài 2

Kim đệ tử thành tâm sùng bái.
Khói ngột ngạt xuất hiện trên tường
Hào quang năm màu của kỳ lân kim loại
Có khi Quan thứ tư xuống trần gian để trị vì hạnh phúc.
Chín phương trời, ba ngàn thế giới
Việt nam là đất nước của thế giới
Ngôi chùa vàng muôn năm
Đồ đồng Thành thờ bát hương.
Ngôi vị thần thánh thứ tư
Thiên tài cao thủ của thượng điện.
Tinh thần anh hùng
Công bằng và liêm chính tận dụng bốn phương.
U Minh Cõi Minh Vương Thập Điện
Đô Phong thành phố kiểm soát cục
Uy tín của Quan Lớn càng lên cao.
Sách vàng, bút ngọc rõ ràng, nghiêm cẩn.
Nhân duyên trời định
Sự chia rẽ giàu nỗi đau và niềm vui
Giàu có tại mệnh trời.
Hay nhân quả do con người tạo ra.
Gieo nhân nào thì gặt quả tốt.
Làm việc ác để được lên thiên đàng
Đó là một phần hạnh phúc trong tôi
Gieo nhân lành bốn mùa nở hoa.
Những lời cổ xưa của loài người được lưu lại cho
Biết ơn những người tỏ lòng kính trọng với loài hoa.
Bốn phương náo nức gần xa
Vĩnh Bảo đất lành, một cung điện chính.
Hiệp hội hòa bình và hòa bình
Xin chân thành kính trọng và khâm phục
Xin cảm ơn Hải Đức Sơn
Tương lai có khả năng là ân sủng vĩnh viễn.
Môn đồ với một cơ thể mạnh mẽ
Toàn bộ gia đình được định đoạt cho hòa bình
Trân trọng các nhạc đàn
Chí thành kính mong tòa vàng ân.