Quan Lớn Đệ Nhị hay còn gọi là Quan Đệ Nhị Giám Sát. Quan Giám Sát được thờ ở hai nơi chính là: Đền Quan Giám ở trên huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn là nơi Quan trấn giữ miền Sơn Lâm. và Đền Quan Giám ở Phố Cát, Thanh Hóa là nơi Quan giáng hạ dạo chơi. Quan Còn được giao quyền giám sát cai quản sơn lâm, nên Ngài còn được gọi là Quan Lớn Đệ Nhị Thượng Ngàn

      Quan Lớn Đệ Nhị là Quan đứng thứ hai trong Ngũ Vị Tôn Ông. Quan Lớn Đệ Nhị vốn là con trai thứ hai của Vua Cha Bát Hải Động Đình. Có truyền thuyết cho rằng Ông có hạ phàm đầu thai vào Hoàng Cung, nhưng hạ phàm triều nào và hạ phàm nơi đâu thì không thấy nói tới.
      Quan Lớn Đệ Nhị Thượng Ngàn. Hay còn gọi là Quan Đệ Nhị Giám Sát (có một số người gọi là Quan Thanh Tra Giám Sát). Quan lớn vốn là con trai thứ hai của Vua Cha Bát Hải Động Đình. Ông theo lệnh Vua Cha, hạ phàm đầu thai vào Hoàng Cung (có sách nói là ông hạ phàm ngày mồng ba tháng mười một năm Ất Dậu vào một nhà quý tộc). Ông là người văn võ toàn tài, thông minh chính trực, được khắp muôn nơi ngưỡng mộ, các vương tôn công tử đều thuận tình đến làm học trò. Đến khi về chầu Thiên Đình, ông lại được giao quyền giám sát quản cai Sơn Lâm, Thượng Ngàn. Ông giáng thế ban phúc cho dân, khi dân chúng bị hạn hán, cầu đảo ông thì lập tức có mưa thuận gió hòa.

        Quan Đệ Nhị là một trong ba vị quan lớn rất hay ngự về đồng (kể cả trong những ngày tiệc vui). Khi ngự đồng, ông mặc áo xanh ( xanh la hay xanh lá cây) thêu rồng, hổ phù; làm lễ tấu hương, khai quang, chứng sớ và múa kiếm (cách hầu Quan Giám Sát thì có nơi múa đôi kiếm, có nơi múa một kiếm, có nơi lại múa một kiếm một cờ). Cũng như Quan Đệ Nhất, khi khai đàn mở phủ, người ta thỉnh Quan Đệ Nhị về chứng đàn Nhạc Phủ (Thượng Ngàn: đàn mã đều màu xanh). Ngoài ra vào những dịp đại lễ (như mở phủ khai đàn, tạ phủ…), trước ngày làm lễ, người ta thường thỉnh Quan Đệ Nhị về thanh tra giám sát đàn mã đền phủ.

Thần tích Quan Lớn Đệ Nhị

       Quan Lớn Đệ Nhị hầu như không tìm thấy tư liệu về thần tích của Ngài. Căn cứ theo các văn hầu từ thời xưa để lại chúng ta có thể mường tượng về Ngài.
         Ông vốn là ở cõi Thiên Đình, con vua Ngọc Hoàng được giáng xuống trần gian:

Vốn xưa ông ở thiên đình

Con vua Thượng Đế giáng thần dương gian

     Ngài sinh ra trong một gia đình quý tộc. Ngay từ thủa nhỏ Ngài đã giỏi văn thơ và nổi tiếng thông minh, không ngoan:

Tuổi vừa ba bốn đi chơi

Văn thi phú lục mọi tài khôn ngoan.

       Bỗng một hôm đến hạn về trời, trời bỗng nổi mưa gió, bão bùng Hà Bá, Thủy thần đã rước Ngài đi. Ngày Ngài hóa cũng là ngày mùng 3 tháng giêng.

Chẳng ngờ Thượng Đế đến kì

Mồng ba tháng một, một khi giờ dần

Sắc sai hà bá thuỷ thần

Quần tiên đón rước chẳng nhầm một ai

      Về chốn Thiên Cung ông có nhiệm vụ “Quản tam giới quyền cai giám sát” nên chuyên lo về sổ sách sinh tử của cõi trần gian:

Sổ hội đồng một tay nắm giữ

Số trần gian sinh tử sót ai.

     Nên ông là vị thánh chuyên cân đong tội, công và điều chỉnh họa phước cho các sinh linh trong cõi trần thế.

Rút dây tội phước cân người tội công.

        Ông còn là một vị thánh văn võ song toàn:

Võ thời ví với Đức Quan

Văn thời sánh ví Mạnh Nhan thay là.

Ông còn giỏi cờ, thi ca, phú họa:

Cờ Tiên một đấu thơ vài trăm thiên.

       Ông là một vị thánh anh minh, độ lượng, hết lòng cứu giúp cho mọi sự an khiên, bất hạnh của cõi dương gian:

Dù ai hữu sự kêu van

Khấn Quan Đệ Nhị thọ khang yên lành

        Đó là một vị thánh nổi tiêng trong tứ phủ bởi sự thông minh, chính trực, luôn một lòng độ cho nước cho dân:

Thông minh chính trực, giúp nước phù đời

Quyền sơn lâm cai khắp mọi nơi

Vâng ngọc chỉ giáng thần Nam Việt

Anh hùng hào kiệt, độ khắp vạn dân

Các đền thờ Quan Lớn Đệ Nhị

       Quan Lớn Đệ Nhị có một số đền chính là: Đền Quan Lớn Đệ Nhị tại Thái Bình gần đền Đồng Bằng. Đền này về lịch sử là nơi Quan Lớn Đệ Nhị đã hội quân giúp Vua Cha Bát Hải chiến đấu chống ngoại xâm.

       Đền Quan Giám ở trên huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn (là nơi quan trấn giữ miền Sơn Lâm) và Đền Quan ở Phố Cát, Thanh Hóa (là nơi quan giáng hạ dạo chơi). 

Ngày tiệc Quan Lớn Đệ Nhị 

    Tiệc chính của ông là ngày 10/11 âm lịch (là ngày hạ phàm của quan).

–

–

Tổng hợp thông tin về Quan Lớn Đệ Nhị Thượng Ngàn

Posted on 1 Tháng 8, 2020 by Oản Cô Tâm

Quan Lớn Đệ Nhị là vị tôn quan linh thiêng, anh linh Tứ Phủ. Ngài là một trong 10 vị tôn quan thuộc Hội Đồng Quan Lớn, có công giúp vua cha Bát Hải Động Đình đánh giặc ngoại xâm đời Hùng Vương thứ 18 được nhân dân vô cùng cung kính và thờ phụng thành tâm tại rất nhiều ngôi đền trên cả nước.

NỘI DUNG [ẩn]

Quan Lớn Đệ Nhị là ai?

Như đã nói ở trên, Quan Lớn Đệ Nhị là một trong 10 vị quan lớn đã có công cùng Vua Cha Bát Hải đánh giặc ngoại xâm thời Vua Hùng Vương thứ 18. Quan Lớn còn có nhiều tên gọi khác là Quan Giám Sát, Quan Lớn Đệ Nhị Thượng Ngàn, Quan Đệ Nhị Giám Sát, Quan Thanh Tra Giám Sát. Các sắc phong hiện nay của nhà ngài gồm: Nhạc thần đại vương – Đô đài giám sát – Đệ Nhị thượng ngàn giám sát đại vương thượng đẳng tối linh thần.

Xem thêm: Vua Cha Bát Hải là ai? Sự tích vị vua cha đứng đầu Thoải Phủ anh linh.

Quan Lớn Đệ Nhị là vị tôn quan đứng bậc thứ hai sau Quan Lớn Đệ Nhất trong hàng Ngũ Vị Tôn Quan Tứ Phủ. Ngài vốn là Đức Thánh Thượng được hạ giáng xuống thoải cung thành Thần Rắn. Sau đó, ngài lần lượt giáng trần qua các thời đại. 

Các lần giáng trần của ngài được ghi nhận cụ thể là:

Đời Hùng Vương thứ 6, ngài giáng trần giúp Đức Thánh Gióng chiến thắng giặc Ân, sau đó ngài thác hóa tại Vân Đình.

Đời Hùng Vương thứ 18, quan hạ sinh tại đất Nam Ninh vào nhà họ Nguyễn tên là Nguyễn Chiêu Minh. Tại đây, ngài trở thành vị tướng thứ 12 trong mười vị tướng phò Vua Cha Bát Hải Động Đình Vĩnh Công Đại Vương và cùng Vua Cha Nhạc Phủ đánh giặc Thục xâm lược.

Sau này, cũng theo lệnh vua Cha, ngài đầu thai vào Hoàng Cung thời nhà Lê vào một nhà quý tộc vào ngày 10/10 năm Bính Dần (cũng có sách nói ông hạ phàm ngày mùng 3/11 năm Ất Dậu).

Đến khi trở về thiên đình, ngài lại được giao quyền giám sát quản cai Sơn Lâm Thượng Ngàn. Ngài giáng thế ban phúc cho dân. Khi nhân dân gặp hạn hán, mất mùa, cầu đảo quan ông thì ngài lập tức cho mưa gió thuận hòa.

Hàng năm, vào ngày 2/11 âm lịch hàng năm (có nơi vào 11/11), người dân tổ chức lễ tiệc Quan Đệ Nhị Giám Sát.

Xem thêm: Tổng hợp ngày tiệc Tứ Phủ 12 tháng và các ngày lễ tiết lớn trong năm, con hương nhất tâm cần biết.

Hầu giá Quan Giám Sát Đệ Nhị tại đền Quan Giám Sát

Quan Lớn Đệ Nhị rất hay về ngự đồng. Khi văn thỉnh đến “Thỉnh mời đệ nhị Tôn quan..” thì ngài sẽ ra dấu hai ngón tay trái.

Khi về ngự đồng, ngài mặc y phục màu xanh lá, thắt đai xanh, thêu rồng và hổ phù; đeo mạng xanh, nét xanh. Ngài về làm lễ tấu hương, khai quang, chứng sớ và múa kiếm, an tọa và ngự tửu. Các hầu quan mỗi nơi mỗi khác. Có nơi quan về múa đôi kiếm, cũng có nơi múa một kiếm, cũng có nơi quan múa một kiếm một cờ.

Khi lập đàn mở phủ, Quan Đệ Nhị về chứng tòa Nhạc Phủ với đàn mã đều màu xanh. Không chỉ thế, trước ngày làm lễ, người ta cũng thường thỉnh quan về thanh tra giám sát đàn mã đền phủ trước.

Đền Quan Đệ Nhị Giám Sát

Trên khắp đất nước, có 4 ngôi đền thờ chính Quan Lớn Đệ Nhị được người dân cho là vô cùng linh thiêng và thường xuyên đến dâng lễ cúng bái.

Đền Quan Giám Sát Linh Từ – Lạng Sơn

Địa chỉ: xã Hòa Lạc, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn 

Đền Giám Sát Linh Từ được cho là nơi quan trấn giữa miền Sơn Lâm, là ngôi đền được nhắc đến đầu tiên khi nói đến những ngôi đền thờ chính Quan Đệ Nhị Giám Sát. 

Xưa kia ngôi đền được xây dựng rất đơn sơ với tường tranh nứa lá, số cung thờ và tượng thờ cực ít ỏi. Lâu dần theo thời gian, người dân hưng công cúng tiến, đền được tu bổ và ngày một khang trang bề thế hơn.

Hầu hết nguyên vật liệu xây dựng đền đều được làm từ đá xanh trạm trổ vô cùng đẹp và bề thế. Khuôn viên đền ngày nay không chỉ có cung chính thờ Quan Lớn Đệ Nhị mà còn mở rộng thêm gian đại bái, gian tiền bái và trung bái, bên ngoài còn có cung thờ Cậu Bé. 

Tìm hiểu thêm về cách sắm lễ, văn khấn cùng lộ trình di chuyển đến đền Quan Giám Sát Linh Từ TẠI ĐÂY. 

Đền Quan Đệ Nhị – Đồng Bằng

Địa chỉ: Đông Hải, Quỳnh Phụ, Thái Bình

Nằm trong khu di tích đền Đồng Bằng thờ Vua Cha Bát Hải rộng lớn, đền Quan Lớn Đệ Nhị cũng được nhân dân xây dựng tại đây. Ngôi đền có lịch sử tồn tại từ đời Hùng Duệ Vương thứ 18 cùng thời điểm xây đền Vua Cha Bát Hải Động Đình, cách đền Vua Cha khoảng 500m. Người dân quanh vùng tương truyền đền Quan rất tối linh gắn với nhiều câu chuyện tâm linh rất ly kỳ.

Đầu tiên phải kể đến câu chuyện vào khoảng thời gian nhân dân ta chống giặc Nguyên Mông xâm lược. Lúc ấy, Hương Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đã cùng các tướng lĩnh trong triều dùng chính vùng đất của Trang Đào Động làm căn cứ quân sự. Đã nhiều lần Đức Trần Triều chiêm bao được đức vua cha và Quan Giám Sát hiến kế cho. Sau đó, Hưng Đạo Vương đã cho người dàn trận theo đúng giấc mơ, quả nhiên các trận đánh đều linh, quân ta chiến thắng giòn giã mà không bị thương vong. Sau này nhờ vào sự linh ứng phì giúp của các thánh nhân mà Hưng Đạo Vương đã 3 lần đánh thắng quân Nguyên Mông. Triều đình sau này sắc phong cho ngài là “Hộ Quốc Tỷ Dân Hiển Liệt Phúc Thần”.

Câu chuyện ly kỳ nữa xảy ra vào thế kỉ 1, thời vua Khải Định. Lúc ấy, vua đã qua tuổi tứ tuần, nhiều thê thiếp nhưng không có lấy một người nối ngôi. Tin đồn về ngôi đền thờ Quan Lớn Đệ Nhị ở đất Đào Động Linh Thiên, vua đã về tận nơi dâng hương và xin xửa ngài độ cho sớm hoàng nam. Cuối cùng việc cầu tự của vua linh ứng. Để cảm tạ thần thánh, vua đã bỏ ra rất nhiều vàng bạc để trùng tu toàn bộ đền chùa đình miếu tại đất Đào Động khang trang và hoàn mỹ hơn.  

Ngày nay, đền Quan Lớn Đệ Nhị là ngôi đền có bề dày về công trình kiến trúc cổ chỉ xếp sau đền Đức Vua Cha Bát Hải và được nhân dân thường xuyên tới dâng lễ cúng bái. Đông nhất là vào dịp tháng 8 hàng năm, nhân dân du khách mọi miền tổ quốc lại về tham quan vãng cảnh và cúng lễ tại đền Quan Lớn Đệ Nhị rất tấp nập. 

Đền Quan Giám Sát – Phố Cát

Địa chỉ: Thành Vân, Thạch Thành, Thanh Hóa

Tại Phố Cát Thanh Hóa cũng đền thờ Quan Giám Sát. Tương truyền đây là nơi quan giáng hạ dạo chơi. Nhân dân tôn thờ, sùng kính ngài đã xây dựng nên đền thờ và hương khói hàng năm hàng tháng bái lạy ngài tại đây. 

Đền Quan Giám – Phong Mục 

Địa chỉ: Thôn Phong Mục, xã Châu Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.

Không hào nhoáng, không phô trương, ngôi đền Quan Giám được nhân dân thôn Phong Mục xây dựng và thành tâm hương khói hàng năm. Ngôi đền được xây dựng đơn giản theo kiểu hiện đại, không cầu kỳ về kiến trúc mà cốt là nơi để nhân dân có tâm đến cúng lễ nhà ngài thể hiện lòng thành kính, đồng thời cầu bái sức khỏe cho gia đình.

Chú ý khi sắm lễ dâng Quan Lớn Đệ Nhị 

Quan Đệ Nhị Giám Sát vô cùng linh thiêng. Người ta tin rằng đến đền lễ quan cầu tài được tài, cầu lộc được lộc, cầu công danh được công danh. Nếu có dâng lễ quan, nên dâng ngân trần (tiền thật). Bởi quan là vị giám sát trên thượng ngàn, chuyên cấp tài lộc sơn lâm nên dâng kim ngân trần gian ngài mới chứng cho lời khấn nguyện. Tuy nhiên, để lễ nhà ngài thì không chỉ đặt tiền thật lên ban thờ ngài mà bạn cần chuẩn bị thêm các thức lễ khác như một đĩa hoa, một đĩa quả nhiều loại quả, cơi trầu, quả cau, cút rượu, xôi thịt, giấy tiền, thẻ hương, cánh sớ.

Ngoài ra, nếu bạn muốn dâng một thức lễ vừa đẹp. vừa sang lại vừa có thể bày trên ban thờ ngài trong thời gian dài thì hãy tham khảo tới Oản Tài Lộc. 

Oản Tài Lộc là một loại oản chuyên phục vụ nhu cầu cúng lễ tại đền chùa. Oản được đầu tư về thiết kế bên ngoài làm toát lên sự sang trọng và độc đáo, cực phù hợp để bày trong không gian linh thiêng lễ bái các thánh, các ngài. 

Đối với quanh oản dâng Quan Đệ Nhị Giám Sát thì nên là oản màu xanh lá cây. Vì khi về ngự đồng, ngài chứng đàn Nhạc Phủ màu xanh.

Nếu bạn đang phân vân không biết nên mua oản ở đâu thì hãy liên hệ ngay tới Oản Cô Tâm. Bởi Oản Cô Tâm là đơn vị chuyên cung cấp Oản Tài Lộc phục vụ như cầu dâng lễ, cúng lễ các vị thánh thần Tứ Phủ của mọi khách hàng. Chúng tôi cung cấp oản với đa dạng màu sắc, hình thù, kích thước với những thiết kế oản độc đáo, mang phần nhiều ý nghĩa tâm linh tốt lành giúp gia chủ cầu tài, cầu lộc đặc biệt là oản cầu công danh như tại đền quan Giám Sát.

Oản Cô Tâm luôn là lựa chọn hàng đầu của khách hàng khi muốn chọn oản thắp hương, đi lễ bái. Bởi Oản Tài Lộc thương hiệu Cô Tâm không chỉ đẹp mà còn chất lượng và hoàn toàn vừa ý khách hàng. 

Văn khấn đền Quan Giám Sát

Nam mô a di đà phật! (3 lần)

Hương tử chúng con thành tâm kính lạy đức Hiệu Thiên Chí tôn Kim Quyết Ngọc Hoàng Huyền cung cao Thượng đế

Kính lạy

Đức Cửu Trùng Thánh Vân lục cung công chúa

Đức Thiên tiên Quỳnh Hoa Liễu Hạnh Mã Hoàng công chúa, sắc phong Chế Thắng Hỏa Diệu Đại Vương, gia phong Tiên Hương Thánh mẫu

Đức đệ nhị đỉnh thượng cao sơn triều Mường Sơn tinh công chúa Lê Mại Đại Vương

Đức đệ tam Thủy phủ, Lân nữ Công Chúa 

Đức đệ tứ khâm sai Thánh Mẫu, tứ vị chầu bà, năm tòa quan lớn, mười dinh các quan

Con xin cung thỉnh Đệ Nhị Tôn Quan, mười hai Tiên Cô, mười hai thánh cậu, Ngũ hổ Đại tướng, Thanh Hoàng Bạch Xà Đại tướng.

Hôm nay là ….

Tín chủ con là ………..

Ngụ tại:……………………………

Cùng toàn thể gia đình đến điện (phủ, đền) chấp tay kính lễ khấu đầu vọng bái.

Lòng con thành khẩn, dạ con thiết tha kính dâng lễ vật con cúi xin các ngài xét thương cứu độ cho gia đình con tiêu trừ tai nạn điều lành thường tới, cầu tài được tài, cầu lộc được lộc, cầu bình an được bình an. 

Nam mô a di đà phật! (3 lần)

Oản Tài Lộc – Cô Tâm chuyên sỉ lẻ Oản và phụ kiện làm Oản

Oản Cô Tâm là một trong những đơn vị uy tín chuyên cung cấp Oản Tài Lộc sỉ lẻ, đẹp nhất và độc đáo nhất thị trường. Mọi sản phẩm oản được tạo ra đều dựa trên cơ sở nghiên cứu văn hóa tín ngưỡng chuyên sâu. Do đó, bánh oản do Oản Cô Tâm cung cấp không chỉ đẹp, chất lượng mà còn ẩn chứa nhiều ý nghĩa tâm linh thiêng liêng, phục vụ tối đa nhu cầu cúng lễ, bái lạy các thánh, các ngài của quý khách trên mọi miền tổ quốc.

Ngoài ra, nếu quý khách hàng có nhu cầu muốn mua phụ kiện làm Oản thì chúng tôi cũng luôn sẵn lòng cung cấp. Bởi đơn vị chúng tôi sở hữu mọi nguyên liệu làm nên một quanh oản nghệ thuật từ A-Z đẹp mà chất lượng. Chúng tôi cung cấp đủ loại phụ kiện cho một quanh oản nghệ thuật hoàn chỉnh như hoa lụa, các loại quạt trang trí, dây kim tuyến, lá ngọc, cành vàng. Nếu quý khách đặt hàng với số lượng lớn, chúng tôi sẽ áp dụng giá ưu đãi cực hấp dẫn cho khách hàng. 

Tham khảo thêm: Những lưu ý khi dâng lễ Oản Tài Lộc tới các vị Phật, thánh không phải ai cũng biết.

Hiện nay Oản Cô Tâm đang cung cấp 4 sản phẩm oản phục vụ không chỉ cho việc cúng lễ các vị thần linh Tứ Phủ mà còn phục vụ cho việc dâng lễ gia tiên, dâng lễ cửa Phật và dâng lễ thần tài. Mỗi loại oản mang những đặc điểm khác biệt riêng có, và những ý nghĩa tâm linh riêng. Khách hàng muốn tham khảo chi tiết các sản phẩm này vui lòng truy cập website Oản Cô Tâm, tại mục sản phẩm chúng tôi có rất nhiều mẫu oản được trang trí họa tiết tỉ mỉ khác nhau, đa dạng lựa chọn cho khách hàng.

Bản văn Quan Lớn Đệ Nhị

Bản 1 – Bản Văn Quan Đệ Nhị Giám Sát

Sơn tiêu sơn động sơn trang

Đền thờ quan giám sát thượng ngàn tối linh

Muôn hoa đua nhị trên cành

Bộ nàng tha thướt yến quỳnh bẻ bai

Thượng ngàn giám sát quyền cai

Thông tri tam giới khâm sai đại thần

Có phen giá vũ đằng vân

Bát muôn công tử xa gần làm tôi

Trời làm đại hạn nắng nôi

Kiều quan đảo vũ một thôi giờ dần

Lệnh sai hà bá thuỷ thần

Tự nhiên dâng nước xoáy vần mưa sa

Điều thời thiên hạ xướng ca

Phong điều vũ thuận thái hoà thảnh thơi

Có phen thong thả ngự chơi

Tuyển người số mực chép người số son

Vua cha nghe hết nguồn cơn

Ai làm nấy chịu chẳng còn có oan

Lệnh truyền giáng hạ làm quan

Sinh vào quý tộc hiền lương đức lành

Vừa năm ất dậu thai sinh

Mồng ba tháng một đã sinh ra người

Tuổi vừa ba bốn đi chơi

Văn thi phú lục mọi tài khôn ngoan

Song đường mừng rỡ yêu thương

Rằng nhà có phúc kẻ thương người vì

Chẳng ngờ Thượng Đế đến kì

Mồng ba tháng một,một khi giờ dần

Sắc sai hà bá thuỷ thần

Quần tiên đón rước chẳng nhầm một ai

Ngũ lôi hiệu lệnh tướng trời

Nhị thập bát tú mọi nơi trương toà

Đều thời vâng lệnh vua cha

Rước quan đệ nhị lên toà thượng thiên

Song đường thương nhớ chẳng yên

Sao ông nỡ để mối phiền dương gian

Sinh thành dưỡng dục núi non

Lấy ai khuya sớm thần hôn cho đành

Vốn xưa ông ở thiên đình

Con vua Thượng Đế giáng thần dương gian

Dù ai có lệnh kêu van

Khấn ông đệ nhị thọ khang yên lành

Thiên tư chính trực thông minh

Giáng Đền giáng phủ anh linh muôn phần

Chữ rằng Thánh giáng lưu ân

Đa tài đa lộc thiên xuân thọ trường.

Bản 2 – Văn Quan Đệ Nhị Giám Sát

Nhác trông lên biển đề choi chói

Dưới sân rồng nhang khói long lanh

Muôn hoa đua nhị trên cành

Sơn trang quan giám yến quyền bẻ bai

Quản tam giới quyền cai giám sát

Khâm thừa đế lệnh xưa nay

Quyền quan giám sát chức dày thiên cung

Sổ hội đồng một tay nắm giữ

Số trần gian sinh tử sót ai

Có phen ngự cảnh bồng lai

Rút dây tội phước cân người tội công

Có phen tới dân rồng chầu chực

Tấu đối xong nhật khắc tăng du

Có phen đằng giá Vân Cù

Mưa tuôn khói tỏa sấm ù dậy vang

Họp bàn loan đình Thần ca tụng

Chén rượu quỳnh Quan chú Quan anh

Cửa đền gió mát trăng thanh

Đàn ca sáo thổi dạo quanh trước lầu

Có phen ra tiếp hầu Lưu Quí

Ván cờ Tiên đấu trí một hai

Có phen thắng cảnh đua tài

Cờ Tiên một đấu thờ vài trăm thiên

Thơ Lý Bạch cờ tiên dám ví

Rượu lưu ly tửu chí coi chi

Ngắm xem hoa cúc hoa quỳ

Hoa lan hoa huệ tứ kỳ bách hoa

Vườn thượng uyển trăm hoa đua nở

Thú chơi hoa phải biết mùi hoa

Hoa lan hoa huệ hoa trà

So sánh có mai hoa là đệ nhất

Đã đẹp lại thơm hương cũng ngát

Màu trong so ngọc trảm nào thua

Mặn mà mọi vẻ mọi ưa

Bách hoa đua nở bốn mùa ngát hương

Vang tiếng trống bốn phương sấm động

Cửa thiên môn lồng lộng uy quang

Đức ông chính ngự ngai vàng

Kiên tri tam giới, Ngọc Hoàng sắc phong

Ban hiệu vị Quận Công Giám Sát

Quyền quản cai Phố Cát Đồi Ngang

Võ thời vó với Đức Quan

Văn thời sáng ví Mạnh Nhan thay là

Giáng sinh ngày mồng ba tháng một

Trung thiên thời chính ngọ xuất thân

Thung huyên mừng rỡ muôn phần

Sinh ra là đấng trung thần trượng phu

Tài văn võ cơ đồ bất nhị 

Thượng đẳng thần Đệ nhị tôn quan

Dù ai hữu sự kêu van

Khấn Quan Đệ Nhị thọ khang yên lành

Nén nhang thơm tâm thành khấu thủ

Ứng pháp mầu đảo vũ thu vân

Chữ rằng thánh giáng lưu ân

Tôn Quan lưu phúc thiên xuân thọ trường.

Bản 3 – Văn Quan Đệ Nhị Giám Sát

Nhác trông lên tòa vàng san sát, 

Không đâu bằng Phố Cát Đồi Ngang.

Đá lô xô nước chảy làn làn,

Điều một thú cỏ hoa như vẽ.

Nhạn chiều hôm bay về lẻ tẻ,

Trên sườn non chim sẻ ríu ran.

Nước dưới khe tung tính tiếng đàn, 

Trên đỉnh núi tung reo điểm trống

Có thơ rằng:

Ngần ngật Sòng Sơn kiêu dị lộc

Thanh thanh tri thủy chiếu trần tâm

Sơn tri cao hệ thủy chí thâm

Đây thực chốn non nhân nước trí.

Thượng phong tri thủy địa cốc lâm san

Nam thiên tri đệ nhất đền quan

Cảnh lạc thú thượng ngàn sơn cước

Thông minh chính trực, giúp nước phù đời

Quyền sơn lâm cai quản khắp nơi

Vâng ngọc chỉ giáng trần Nam Việt

Anh hùng hào kiệt, độ khắp vạn dân

Sắp gia ban: Thượng đẳng tối linh thần

Quyền giám sát, kiêm tri phủ viện

Nghe văn thỉnh luyện, giá ngự từ trung

Chữ “Sở cầu hữu cảm tất thông”

Hộ đệ tử đồng gia thời phú quý.

=-============================================

=========================================================================================

Quan Lớn Đệ Nhị là ai?

Quan Lớn Đệ Nhị là vị tôn quan đứng bậc thứ hai sau Quan Lớn Đệ Nhất và trước Quan Lớn Đệ Tam trong hàng Ngũ Vị Tôn Quan Tứ Phủ, là con của Ngọc Hoàng Thượng đế nhiều lần giáng sinh cứu giúp trần gian. 

Quan Lớn Đệ Nhị còn có nhiều tên gọi khác là Quan Giám Sát, Quan Lớn Đệ Nhị Thượng Ngàn, Quan Đệ Nhị Giám Sát, Quan Thanh Tra Giám Sát. 

Các sắc phong hiện nay của nhà ngài gồm:

• Nhạc thần đại vương – Đô đài giám sát 
• Đệ Nhị thượng ngàn giám sát đại vương thượng đẳng tối linh thần.

Thần tích Quan Lớn Đệ Nhị 

Quan lớn vốn là con trai thứ hai của Vua Cha Bát Hải Động Đình. Ông theo lệnh Vua Cha, hạ phàm đầu thai vào Hoàng Cung (có sách nói là ông hạ phàm ngày mồng ba tháng mười một năm Ất Dậu vào một nhà quý tộc) ngày mồng mười tháng mười một năm Bính Dần.

Vốn xưa ông ở thiên đình
Con vua thượng đế giáng trần dương gian.

Qua các đời, ngài thường hiện hoá trần gian. Các lần giáng trần được ghi nhận cụ thể như sau:

• Đời Hùng Vương thứ 6: giáng trần phù giúp Đức Thánh Gióng đánh giặc Ân, sau đó thác hoá tại Vân Đình.
• Đời Hùng Vương thứ 18 theo thần tích đền Đồng Bằng: Quan Lớn Đệ Nhị hạ sinh tại đất Nam Ninh và có tên là Nguyễn Chiêu Minh. Tại đây, Ngài cùng Vua Cha Nhạc Phủ đánh đuổi quân Thục xâm lược và trở thành vị tướng thứ 12 trong 12 vị tướng phò Vua Cha Bát Hải Động Đình Vĩnh Công Đại Vương.
• Sau này cũng theo lệnh Vua Cha, Ngài hạ phàm đầu thai vào Hoàng Cung thời nhà Lê vào một gia đình quý tộc theo lệnh của Vua Cha vào ngày 10 tháng 11 năm Bính Dần. Cũng có sách nói Ngài hạ phàm vào ngày mồng 3 tháng 11 năm Ất Dậu.

Ngay từ thuở nhỏ, ngài đã giỏi văn thơ và nổi tiếng thông minh; văn võ toàn tài được người khắp nơi ngưỡng mộ

Tuổi vừa ba bốn đi chơi
Văn thi phú lục mọi tài khôn ngoan.

Đến khi trở về thiên đình, Quan Đệ Nhị được giao quyền giám sát và cai quản Sơn Lâm Thượng Ngàn, chuyên lo sổ sách sinh tử của trần gian, chuyên cân đong tội công và điều chỉnh hoạ phước cho các sinh linh trong cõi trần thế. Kể cả việc các vị thánh làm việc như thế nào hay các thanh đồng, đạo quan, lính ghế, con nhang, đệ tử làm việc hay hầu hạ dạ vâng đều được ngài ghi chép không bỏ sót để về tấu lại với Vua Cha. Khi gặp hạn hán, mất mùa, nhân dân cầu đảo Quan Đệ Nhị thì Ngài giáng thế để ban phúc cho nhân dân, cho mưa thuận gió hòa.

Dù ai hữu sự kêu van
Khấn Quan Đệ Nhị thọ khang yên lành.

Thời gian khánh tiệc Quan Lớn Đệ Nhị 

Ngày tiệc chính của ông là ngày 11/11 âm lịch – ngày hạ phàm.

Hầu giá Quan Lớn Đệ Nhị 

Khi đội lệnh của Quan Lớn Đệ Nhị Thượng Ngàn, những người đồng bị chấm lính bắt đồng, thì đệ tử được phép cắt tóc làm tôi, tức là nối nghiệp làm con phải đội lệnh Quan Đệ Nhị và mở phủ màu xanh.

Quan Lớn Đệ Nhị Thượng Ngàn là vị Quan lớn rất hay ngự về đồng. Khi ngự đồng, Ngài mặc trang phục có màu xanh (màu xanh lá hoặc màu xanh lá) được thêu rồng, hổ phù và làm lễ tấu hương, khai quang, chứng sớ, múa kiếm. Ngài có quyền phép là hô mưa, gọi gió, phù phép cho mưa thuận gió hoà khi dân chúng bị hạn hán, ban tài tiếp lộc, chép sinh cho trường thọ, đôi Quan Lớn Đệ Nhị giám sát quá trình đi lại việc cứu âm độ dương, giải chợ, giải đường.

Bản văn Quan Lớn Đệ Nhị 

Bản văn 1

Thỉnh mời Hoàng đế tinh quân
Hiệu ông đệ nhị thiên đình giáng sinh
Vốn xưa ông tại thiên đình
Đêm ngày chầu chực ở trong lâu đài

Số sinh số tử trên đời
Một tay biên chép chẳng sai số nào
Bách quan văn vũ nội tào
Khi ra bệ ngọc khi vào toà trương…

Bản văn 2

Sơn tiêu sơn động sơn trang
Đền thờ quan giám sát thượng ngàn tối linh
Muôn hoa đua nhị trên cành
Bộ nàng tha thướt yến quỳnh bẻ bai
Thượng ngàn giám sát quyền cai
Thông tri tam giới khâm sai đại thần
Có phen giá vũ đằng vân
Bát muôn công tử xa gần làm tôi
Trời làm đại hạn nắng nôi
Kiều quan đảo vũ một thôi giờ dần
Lệnh sai hà bá thuỷ thần
Tự nhiên dâng nước xoáy vần mưa sa
Điều thời thiên hạ xướng ca
Phong điều vũ thuận thái hoà thảnh thơi
Có phen thong thả ngự chơi
Tuyển người số mực chép người số son
Vua cha nghe hết nguồn cơn
Ai làm nấy chịu chẳng còn có oan
Lệnh truyền giáng hạ làm quan
Sinh vào quý tộc hiền lương đức lành
Vừa năm ất dậu thai sinh
Mồng ba tháng một đã sinh ra người
Tuổi vừa ba bốn đi chơi
Văn thi phú lục mọi tài khôn ngoan
Song đường mừng rỡ yêu thương
Rằng nhà có phúc kẻ thương người vì
Chẳng ngờ Thượng Đế đến kì
Mồng ba tháng một,một khi giờ dần
Sắc sai hà bá thuỷ thần
Quần tiên đón rước chẳng nhầm một ai
Ngũ lôi hiệu lệnh tướng trời
Nhị thập bát tú mọi nơi trương toà
Đều thời vâng lệnh vua cha
Rước quan đệ nhị lên toà thượng thiên
Song đường thương nhớ chẳng yên
Sao ông nỡ để mối phiền dương gian
Sinh thành dưỡng dục núi non
Lấy ai khuya sớm thần hôn cho đành
Vốn xưa ông ở thiên đình
Con vua Thượng Đế giáng thần dương gian
Dù ai có lệnh kêu van
Khấn ông đệ nhị thọ khang yên lành
Thiên tư chính trực thông minh
Giáng Đền giáng phủ anh linh muôn phần
Chữ rằng Thánh giáng lưu ân
Đa tài đa lộc thiên xuân thọ trường.

Địa điểm thờ tự

Có 4 ngôi đền thờ chính Quan Lớn Đệ Nhị Giám Sát được nhân dân cho là vô cùng linh thiêng và đến dâng lễ, cúng bái thường xuyên.

Đền Quan Giám Sát Linh Từ (Lạng Sơn)

Quan Giám Sát được thờ ở nhiều nơi chính, trong số đó có Đền Quan Giám ở trên huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn (là nơi quan trấn giữ miền Sơn Lâm). Ngoài ra đền còn có các cung thờ Sơn Trang, Trần Triều. Hai bên hậu cung là ban thờ Tứ Phủ Ông Hoàng. Bên trải là ông Hoàng Đôi, ông Hoàng Bơ, bên phải là ông Hoàng Bảy, ông Hoàng Mười.

Đền Quan Đệ Nhị – Đồng Bằng (Thái Bình)

Đền Quan Đệ Nhị trong quần thể di tích Đền Đồng Bằng, cách đền Vua Cha Bát Hải khoảng 500m.

Đền được xây dựng từ thời Hùng Duệ Vương thứ 18 cùng với thời điểm xây dựng đền Vua Bát Hải Động Đình. Truyền thuyết truyền rằng trước kia ngôi đền tọa lạc trên đất Kim Quy (rùa thần) dọc theo bờ sông Đồng Bằng. 

Tương truyền ngôi đền Quan Lớn Đệ Nhị rất tối linh, vào thế kỷ thứ 13 khi quân Nguyên Mông xâm lược nước ta, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn cùng các tướng lĩnh trong triều dùng chính vùng đất của Trang Đào Động làm căn cứ quân sự. Đã nhiều lần Đức Trần Triều chiêm bao được đức vua cha và Quan Giám Sát hiến cho nhiều kể bày binh bố trận, thế phòng thủ và tấn công theo cách đánh thủy bộ liên hoàn. Hưng Đạo Vương đến truyền cho các tướng lĩnh dàn trận theo đúng như giấc mơ của mình, quả nhiên các trận đánh đều có linh nghiệm, quân ta chiến thắng giòn giã mà không hề bị thương vong. 

Sau này nhờ vào sự linh ứng phò giúp của các thánh nhân mà Hưng Đạo Đại Vương đã ba lần đánh thắng quân Nguyên Mông. Triều đình sau này sắc phong cho ngài là “Hộ Quốc Tỷ Dân Hiển Liệt Phúc Thần”. Trong nhân gian còn mãi lưu truyền ca ngợi công đức của ngài

Sinh là Tướng, hóa là Thần
Tiếng thơm còn ở lòng dân muôn đời.

Hàng năm vào dịp lễ hội tháng 8, nhân dân và du khách của mọi miền đất nước tham quan vãng cảnh và cúng lễ tại đền Quan Lớn Đệ Nhị rất đông vui. Trải qua nhiều giai đoạn biến cổ của lịch sử và chiến tranh tàn phá, đền xưa đã bị phong hủy. Được sự quan tâm của các cấp chính quyền tạo điều kiện cho nhân dân thôn Đào Động đứng ra tổ chức quyên giáo du khách phát tâm công đức, góp phần tôn tạo đền Quan Lớn Đệ Nhị theo cảnh cũ đền xưa, góp phần tạo lên một quần thể văn hóa lịch sử và khu du lịch hấp dẫn của quý khách thập phương.

Đền Quan Giám Sát (Phố Cát, Thanh Hoá)

Quan Lớn Đệ Nhị cũng có đền thờ ở Phố Cát, Thanh Hóa gọi là Đền Quan Giám Sát. Đền đây vốn là nơi quan giáng hạ dạo chơi.

Đền Quan Giám (Phong Mục, Thanh Hoá)

Quan Lớn Đệ Nhị cũng có đền thờ ở quần thể di tích Phong Mục, thuộc Thôn Phong Mục, xã Châu Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.

Tham khảo

1. Wikipedia, Tứ Phủ: https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%A9_ph%E1%BB%A7
2. Oản cô Tâm: https://oancotam.com/quan-lon-de-nhi/
3. Tứ phủ Thánh Mẫu: http://tuphuthanhmau.vn/dao-mau-tu-phu/ngu-vi-ton-quan/su-tich-quan-lon-de-nhi-thuong-ngan.html
4. Taamlinh.org: https://tamlinh.org/than-tich-quan-giam-sat-de-nhi-thuong-ngan.html