Đền thờ Tản Viên Sơn Thánh tại Ba Vì (Đền Thượng, Đền Trung, Đền Hạ)

Đền thờ Tản Viên Sơn Thánh tại Ba Vì, Hà Nội được biết đến là nơi thờ Đức Thánh Tản (hay còn gọi là Sơn Tinh) – người đứng đầu trong 4 vị Thánh “tứ bất tử” theo tín ngưỡng của người Việt Nam. Với những sự tích lưu truyền về Đức Thánh Tản, di tích này trở thành địa điểm tâm linh thu hút rất nhiều du khách khu vực Hà Nội và các tỉnh lân cận tới tham quan chiêm bái và dâng lễ.

Xem thêm: Tản Viên Sơn Thánh là ai? Phân tích truyền thuyết ly kỳ về Tản Viên Sơn Thánh.

NỘI DUNG [ẩn]

Đôi nét về đền thờ Tản Viên Sơn Thánh – Ba Vì

Dãy núi Ba Vì tương truyền là ngọn núi cao và linh thiêng bậc nhất Việt Nam, án ngữ phía Tây kinh thành Thăng Long xưa và thủ đô Hà Nội ngày nay. Khu di tích lịch sử Đền Tản Viên Ba Vì là quần thể 3 ngôi đền là đền Hạ, đền Trung, đền Thượng cùng tọa lạc tại dãy núi này. Đền Thượng là nơi chính điện thờ phụng Đức Thánh Tản Sơn Tinh, đền Trung là nơi thờ chính bà Ma Thị – mẹ nuôi của Tản Viên Sơn Thánh và đền Hạ thờ Tam Vị Đức Thánh Tản (Tản Viên Sơn Thánh cùng 2 người em là Cao Sơn Đại Vương, Quý Minh Đại Vương).

Khu di tích đền thờ Thánh Tản Viên núi Ba Vì được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia vào năm 2008

Đền Thượng

Đền Thượng nằm trong diện tích lân phần của Vườn Quốc gia Ba Vì quản lý, toạ lạc trên đỉnh Tản Viên của dãy núi thuộc địa phận xã Ba Vì với độ cao 1227m. Đúng với tên gọi của đền, từ vị trí này du khách có thể quan sát thưởng ngoạn vẻ đẹp thiên nhiên núi rừng trùng điệp và thoáng mát với dòng sông Đà uốn lượn như dải lụa.

Đền được xây dựng từ thời An Dương Vương với tên gọi khác là chính cung Thần Điện và được khởi dựng lại vào năm 1993. Đến tới cổng đền là một bậc đá với hơn 500 bậc dẫn tới cửa đền chính. Đền được xây theo kiến trúc hình chữ Nhất với điểm độc đáo là gồm một mái lộ thiên lợp ngói và một mái ngầm dưới lòng tảng đá lớn. Đền Thượng gồm 3 gian, 2 chái, tuy không rộng chỉ có điện chính mà không có các hạng mục khác nhưng mang đậm nét tâm linh. Trong đền, tại chính giữa ngôi Tam Bảo là tượng Đức Thánh Tản ngự trong long ngai sơn son thiếp vàng. Hai bên tả hữu thờ Đức Thánh Trần (Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn) và ban thờ Tam toà Thánh Mẫu. Tại sân đền, có một lối đi nhỏ dẫn tới điểm cao nhất của Đền Thượng quanh năm nghi ngút khói hương, nơi có chiếc lầu tám góc nhỏ đặt tượng Địa mẫu đứng trên quả địa cầu và bệ thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên, Quỳnh Hoa và Quế Hoa Công chúa. 

Đền Trung

Đền Trung hay còn gọi là Trung cung, đền Ba Dân là ngôi đền tọa lạc tại xã Minh Quang và có vị thế đẹp nhất trong các ngôi đền thờ Tản Viên ở ngọn núi này. Đây là nơi thờ bà Ma Thị Cao Sơn, mẫu dưỡng của Đức Thánh Tản và cũng là thần chủ cai quản núi Tản Viên và các vị thần linh khác. Dựa vào truyền thuyết về Đức Thánh Tản thì bà Ma Thị là chủ thần núi Tản, nhận Sơn Tinh làm con nuôi và sau đó Bà lập di chúc thư giao lại toàn bộ đất đai ở vùng chân núi Ba Vì cho Sơn Tinh cai quản.

Kiến trúc đền xây theo kiểu chữ Tam phỏng theo quẻ Càn trong kinh dịch, biểu tượng cho sự bền vững, chắc chắn. Đền gồm 3 gian là Tiền tế, Đại bái, Hậu cung với quy mô lớn và hạng mục kiến trúc như miếu thờ Đức Ông, nhà Mẫu, nhà thờ Phật … Tại hậu cung có đặt 3 pho tượng Tam vị Đức Thánh. Bên phải Đền Trung còn có dãy nhà ba gian bên trong có đặt ngai thờ bà Mai Thị.

Đây cũng là đền gần với chùa Tản Viên Sơn nằm trong lịch trình hành hương của nhiều du khách khi tới đây.

Đền Hạ

Đền Hạ với tên gọi khác là đền Tây Cung, đền Năm dân tọa lạc tại một vị trí bằng phẳng dưới chân núi Ba Vì, thuộc địa phận xã Minh Quang.

Theo lưu truyền dân gian thì vị trí đền khi xưa là nơi mà ba anh em Đức Thánh Tản dựng lều nghỉ chân qua đêm khi đi từ Động Lăng Xương sang núi ngọc Tản kiếm củi. Sau này, nhân dân đã xây dựng một ngôi đền ngay tại nơi đó để tưởng nhớ và thờ Tam vị Đức thượng đẳng thần Tại cổng đền là hai pho tượng hộ pháp trấn giữ.

Bên trong kiến trúc của đền bao gồm điện thờ chính là gian Tiền Bái và Hậu Cung cùng với Tam quan, nhà thờ Mẫu, Lầu cô, Lầu cậu, nhà sắp lễ. Mái cổng Tam quan là kiến trúc 2 tầng 8 mái có lưỡng long chầu nguyệt và lợp ngói ri. Giữa hai tầng mái, 4 chữ “Quốc sơn từ Hạ” viết theo kiểu Hán được in nổi cùng nhiều các bức tranh chạm trổ đậm phong cách điêu khắc nghệ thuật thế kỷ 18. 

Hành hương tới đền thờ Tản Viên Sơn Thánh 

Lễ hội đền thờ Tản Viên Sơn Thánh

Lễ hội tại đây được tổ chức vào Rằm tháng giêng hàng năm là lễ hội chung của cụm di tích đền Thượng, đền Trung, đền Hạ. Đây là lúc các du khách gần xa trong và ngoài nước về đây để tưởng nhớ ngày sinh của Đức Thánh Tản cũng như tham quan, hành lễ, nghiên cứu những giá trị văn hóa và tục thờ Tam vị Đức Thánh Tản cùng các vị thần linh khác. Đây cũng là cơ hội để quan sát và tham gia phần lễ bao gồm lễ rước Thánh, lễ tế trang trọng và phần hội diễn ra các trò chơi dân gian đặc trưng của người dân tộc Mường, dân tộc Dao như ném còn, bắn nỏ, đẩy gậy và các hoạt động khác như  bóng chuyền, bóng đá, kéo co …

Ngoài ra, tại đền Thượng còn có lễ đóng cửa rừng, xếp ấn vào ngày 25 tháng 12, lễ rước thánh về vào ngày 30 tháng 12.

Lộ trình di chuyển

Cùng nằm trên dải núi Ba Vì tại những vị trí khác nhau, khu đền thờ Tản Viên Sơn Thánh cách Hà Nội khoảng 50-70km. Quý khách có thể đi theo lộ trình như sau:

Từ Hà Nội quý khách đi theo hướng Đại Lộ Thăng Long – Yên Bái – vào Vườn Quốc Gia Ba Vì. Giá vào Vườn Quốc Gia là 60.000đ/ người lớn và trẻ em được miễn phí.

Tại phòng vé, quý khách đi về hướng vườn Xương Rồng Quốc gia, đi theo đường núi khoảng 5km để tới đền Thượng. 

Với đền Hạ, quý khách đi theo lộ trình Đại Lộ Thăng Long tới cổng huyện Ba Vì gần cầu Đồng Quang thì rẽ  vào DT414 đi thẳng khoảng 4km là tới. Từ đền Hạ, quý khách trở ra đường DT414, đi theo lối đi qua UBND xã Minh Quang thêm 6km nữa là tới đền Trung.

Cách sắm lễ dâng đền

Di tích đền thờ Tản Viên Sơn Thánh lại là điểm dừng chân tâm linh không thể thiếu của hàng nghìn du khách hành hương tới xứ Ba Vì. Khi hành hương, người ta hay sắm sửa một mâm lễ chay mặn tùy tâm gồm các thức lễ tiêu biểu như hoa quả, một cơi trầu, quả cau, xôi thịt, nén hương, giấy tiền và quanh oản thành tâm. 

Trong đó, oản lễ là vật phẩm có mặt trên các mâm lễ từ rất lâu đời, vừa trang trọng, vừa để được trong khoảng thời gian lâu dài và thích hợp dâng tiến các đức bề trên anh linh. Ngày nay, Oản đã được đầu tư trang trí tỉ mỉ với hoa lụa, lá ngọc cành vàng với tên gọi là Oản Tài Lộc và mang nhiều ý nghĩa tốt lành mà vẫn giữ nguyên phần hồn bánh. 

Nếu quý khách muốn tìm mua Oản Tài Lộc thì hãy tham khảo các mẫu Oản tại Oản cô Tâm, Một trong những mẫu Oản dâng đền thờ Thánh Tản Viên tại đây là:

Oản Cô Tâm – cung cấp sỉ lẻ Oản Tài Lộc và phụ kiện làm Oản uy tín

Oản Tài Lộc là sản phẩm đặc biệt được phát triển bởi các nghệ nhân tài năng thuộc thương hiệu Oản Cô Tâm. Thấu hiểu những giá trị trong tín ngưỡng thờ cúng, các nghệ nhân luôn sáng tạo ra những mẫu oản không chỉ đặc sắc về mặt thẩm mỹ mà còn chứa đựng nhiều ý nghĩa về tâm linh.

Oản được trang trí công phu với nhiều chi tiết bắt mắt được làm từ những chất liệu cao cấp, bền đẹp làm toát lên vẻ đẹp lộng lẫy, kiêu sa, phục vụ tối đa nhu cầu cúng lễ của quý con hương đệ tử khắp mọi miền tổ quốc. Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn kỹ hơn về sản phẩm. 

==-=============

======================

     Đền Thượng Ba Vì nằm trên ngọn núi Tản – Một trong hai ngọn núi cao nhất của dẫy núi Ba Vì. Đền Thượng Ba Vì nằm trên độ cao 1227 m so với mực nước biển. Đền Thượng Ba Vì là nơi thờ Đức Thánh Tản Viên – Một trong 4 vị “Tứ Bất tử” của Việt Nam. Đền Thượng Ba Vì và khu thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên tạo thành một nơi thờ Thánh và Mẫu đẹp và linh thiêng nhất trời Nam.
     Muốn đến được đền Thượng trên đỉnh núi, chúng ta cần phải vượt qua 13 km đường đèo từ chân núi lên để lên đến cổng đền. Từ cổng đền chúng ta cần phải vượt thêm 700 m đường dốc để lên đến sân đền.

Lịch sử đền Thượng Ba Vì

        Theo ban quản lý di tích huyện Ba Vì  lịch sử của ngôi đền tóm tắt như sau: Đền Thượng Ba Vì còn gọị là Chính Cung Thần Điện. Theo Ngọc Phả và truyền thuyết ngôi đền có từ thời An Dương Vương. Ngày ấy, nhà nước phong kiến phải huy động nhân dân quanh hai bờ sông Đà nối tay nhau vận chuyển vật liệu hàng chục km từ sông lên qua các vách đá cheo leo để đến được ngọn núi cao 1227 m. Ngọn núi có hinh cổ bồng, có hình như cái tán và được gọi là núi Tản Viên, hay núi Tản Ngọc. Trong sách ” Dư Địa Chí” của Nguyễn Trãi đã gọi ngọn núi là: “Núi Tổ của nước Nam ta”.

       Theo bà Nguyễn Thị Lộc – Người Quản lý ngôi đền: Vào trước năm 1990, khi nhà nước chuẩn bị thành lập Vườn Quốc Gia Ba Vì, đoàn khảo sát đã phát hiện trên đỉnh núi cao một mái đá có mấy lư hương đá và gần đó có 3 phi tượng nhỏ bị đổ, gãy chân, gãy tay…. Cho rằng đây là một di tích cổ nên đoàn đã tìm gặp bà Đặng Thị Mát – Thủ nhang của Đền Quan dưới chân núi để nhờ bà trông nom và tu tạo giúp. Năm 1993, ngôi đền bắt đầu được xây dựng và hoàn thành vào cuối năm 1996. Năm 2008 được Bộ Văn Hóa công nhận di tích lịch sử cấp Quốc Gia. Năm 2010, đền được Liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam bảo trợ cho đúc tượng Mẫu Cửu Trùng Thiên. Năm 2011, đền được Bộ Văn Hóa tiếp tục trùng tu lại lần thứ 2. Năm 2015, đền đúc tượng Đức Thánh Tản và yên vị toàn bộ tượng thờ như ngày nay.

Huyền tích về Đền Thượng Ba Vì

       Đây là một ngôi đền cổ có từ bao giờ không rõ. Sau này, trong quá trình xây dựng đền có phát hiện dưới lấp đất mỏng có móng đền bằng gạch. Trước đó , đoàn khảo sát vườn Quốc Gia cũng đã phát hiện 3 pho tượng nhỏ không còn  nguyên vện. Điều đó mình chứng nơi đây xa xưa đã có một ngôi đền thờ uy nghi.
       Theo Ban Quản lý di tích huyện Ba Vì thì ba ngôi tượng đó là: Sơn Tinh, Thái Bạch Thần Tinh, Nguyễn Hiển Quý Minh Đại Vương.

       Trước đây, khi bà Mát chưa lên xây dựng lại đền thì nơi đây có một người đàn ông nhà ở dưới chân núi ngày đêm lủi thủi trông nom hang đá có lư hương cổ. Xin nói là khi đó đền còn cách xa dân đến hàng chục km và còn đầy muông thú. Người thì bảo  người đó bị cơ đày, người thì nói người đó bị ngài chọn để hầu  hạ ngài.
   Một ngày kia, bà Đặng Thị Mát có nằm mơ thấy một tảng đá bay lơ lửng trên đầu bà. Tảng đá như dập dình muốn đón bà đi theo. Bà đi theo, đến đỉnh núi cao ngùn ngụt mây sương thì tảng đá dừng lại. Bà giật mình tinh giấc. Chưa hết bàng hoàng, ba ngày sau. bất ngờ có  đoàn khảo sát đến nhờ bà Đặng Thị Mát trong nom, tôn tạo lại ngôi đền. Bà không dám nhận lời ngay mà chỉ dám hứa sẽ cùng lên khảo sát và “xin ý kiến ngài”. Lên đến đền bà sững sờ khi nhìn tảng đã y hệt giấc mơ của bà. Bà gieo âm dương và được nhất âm, nhất dương ngay. Có phải chăng giấc mơ của bà chính là do Thánh báo mộng?

 Bài trí phối thờ của ngôi đền

       Như đã nói ở trên ban đầu ngôi đền chỉ còn có mấy bát hương đá, một nền móng cổ (phát hiện khi xây mới 1993) và 3 phô tượng nhỏ sứt mẻ lăn lóc, gãy chân, gãy tay, gãy cổ. Lần xây dựng 1993 – 1996, ngôi đền có 3 cung: Cung chính giữa thờ ba tượng cổ đã được bà Mát cho gắn tay, gắn lại chân và 2 bức tượng phật nhỏ; bên trái thờ cung sơn trang; bên phải thờ Trần Triều. Đến năm 2010, ngôi đền được công nhận di tích lịch sử và được nhà nước cho phép trùng tu. Sau đợt trùng tư này, nhà nước cho đúc pho tượng Thánh Tản viên. Ba pho tượng nhỏ và hai tượng phật vẫn được đặt trong khám ở phía sau của pho Tượng Thánh Tản Viên.

     Đền lần trùng tu năm 2011 thì Cung Sơn Trang và Đức Thánh Trần được chuyển xuống một gian thờ riêng biệt. Ngôi đền mới rộng rãi hơn và được phối thờ: Cung chính giữa là cung Công đồng Thánh Tản. Phía sau cung là tượng của Ngài. Ban bên trái là cung thờ Mẹ đẻ (Thánh Mẫu Định Thị Đen), mẹ nuôi ( Dưỡng Mẫu Ma Thị Cao Sơn) và vợ của Ngài (Công Chúa Ngọc Hoa – Con gái Vua Hùng), bên phải thờ Thái Bạch Thần tinh ( Người ban quyền phép cho Thánh Tản Viên).

Quá trình xây dựng Đền Thượng Ba Vì

         Nếu ai đã từng đến Đền Thượng Ba Vì thì chắc chắn sẽ thấy ngôi đền nằm chênh vênh trên vách đã cao thì sẽ rõ quá trình xây dựng vất vả gian nan như thế nào.
          Bà Đặng Thị Mát cùng các đệ tử bà Nguyễn Thị Lộc, ông Nguyễn Kim Lợi, ông Nguyễn Văn Xứng và rất nhiều các đệ tử khác của Bà Đặng Thị Mát đã có công lớn trong công việc xây dựng trùng tu ngôi đền qua các thời kỳ. Bà Đặng Thị Mát và các đệ tử là những tấm gương sáng trong những người tận tụy với sự hưng thịnh của ngôi đền.

Khu thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên

       Sau khi chiêm bái đền Thượng chúng ta sẽ leo thêm 200 bậc đã chênh vênh để lên hẳn đỉnh ngọn núi để chiêm bái khu thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên. Pho tượng Mẫu Cửu Trùng Thiên bằng đồng đúc, có một không hai trên đất Việt Nam.

Một không gian du lịch tuyệt vời

       Đền Thượng ba Vì nằm giữa không giản của Vườn Quốc Gia Ba Vì nên nơi đây được coi là nơi lý tưởng cho du lịch thắng cảnh và du lịch tâm linh. Cảnh núi rừng với cây cối nguyên khai ẩn mình trên một con đường nhựa trải dài, quanh co tạo nên một chốn bồng tiên cảnh. Tại độ cao 400 mét có một khu nghỉ dưỡng với rừng thông bạt ngàn cao vút luôn vi vu trong gió hết sức thơ mộng trữ tình. Đến độ cao 800 chúng ta có thể thăm ngôi phế tích nhà thờ của Pháp cực đẹp với rêu phong cổ kính.

-=-==-=

=======

Đền thờ Tản Viên (Ba Vì) 

Địa chỉ: xã Minh Quang và Ba Vì, thuộc huyện Ba Vì

Đền thờ Tản Viên Ba Vì là tên gọi chung của hệ thống ba đền thờ Thượng, Trung, Hạ lần lượt nằm tại đỉnh, lưng chừng và chân núi thờ thần Tản Viên Sơn Thánh. 

Xem chi tiết cách dâng hương cúng lễ tại đền thờ thần Tản Viên Ba Vì

Đền Thượng hay còn gọi là chính cung Thần Điện nằm tại khu vực đỉnh núi cao 1227m so với mực nước biển. Theo các truyền thuyết và ngọc phả có liên quan thì đền Thượng có từ thời An Dương Vương. Là ngôi đền cổ kính, được nhân dân lập từ xa xưa.

Đền Trung còn gọi là Trung Cung tọa lạc tại lưng chừng núi Ba Vì. Tại chính cung đền thờ bà Ma thị Cao Sơn – người mẹ nuôi của Tản Viên Sơn Thánh, đồng thời là vị thần chủ cai quản núi Tản Viên. Đây là ngôi đền có vị thế đẹp nhất trong hệ thống các ngôi đền thờ thần Tản Viên.

Đền Hạ còn được gọi là Tây Cung. Ngôi đền được xây dựng dưới chân núi Tản, ngay bên bờ sông Đà. Theo ngọc phả ghi lại tại đền Và thì đầu thế kỷ 18 người dân đã xây dựng đền Hạ.

Khách hành hương khi dâng hương tại ba ngôi đền có thể kết hợp việc cúng lễ với du lịch thắng cảnh khu vực vườn quốc gia Ba Vì nổi tiếng.

=-=-==========

======================================================

Đền thờ Tản Viên (Ba Vì)

Đền nằm trên địa bàn hai xã Minh Quang và Ba Vì, thuộc huyện Ba Vì, thờ Đức Thánh Tân Sơn Tinh – vị thần đứng đầu trong bốn vị thần “bất tử” của Việt Nam (Thánh Tản Viên, Thánh mẫu Liễu Hạnh, Thánh Gióng, Thánh Chử Đồng Tử) và hai người em thúc bá là Cao Sơn (Sùng công) và Quý Minh (Hiển công). Núi Tản Viên ở phía tây kinh thành nước Nam Việt, núi đứng cao thắng như hình một cái lọng nên đặt tên như vậy.

Đền thờ Tản Viên (Ba Vì) được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia ngày 21/2/2008, Khu di tích lịch sử Đền thờ Tản Viên Sơn Thánh gồm ba ngôi đền: đền Thượng, đền Trung, và đền Hạ.

=-=================

==========================

Sự tích núi Tản Viên là truyện truyền thuyết Việt Nam, kể lại sự ra đời của Sơn Tinh và giải thích về nguồn gốc của núi Tản Viên ở Ba Vì (Hà Nội) ngày nay.

Ngày xưa, có một người tiều phu cứ sáng tinh mơ thì vác búa vào rừng đốn củi. Mọi lần, anh chặt một ít cây khô ở rừng, được nặng gánh thì trở về; nhưng lần này anh định chặt thêm một cây gỗ cứng để đem về chống túp lều tranh, nên anh phải đi vào rừng sâu. Ðang đi, anh chợt nghe có tiếng trẻ khóc. Anh đứng lại nghe xem tiếng khóc ấy ở đâu đưa lại thì thấy ở phía trước mặt, dưới một lùm cây to, có một con dê rừng rất lớn đang lấy chân trước bới một đống cỏ khô, tiếng trẻ khóc ở đống cỏ đưa ra.

Người tiều phu rón rén đến nấp sau một gốc cây lớn ở gần xem con dê làm gì. Con vật bới đống cỏ rất nhẹ nhàng, lòi dần ra một đứa trẻ còn đỏ hỏn, bụ bẫm, rồi nó nằm xuống cho đứa trẻ bú. Ðứa trẻ rít lấy rít để bầu sữa căng, một chốc con dê đứng dậy liếm mớ tóc bờm xờm của đứa trẻ rồi chạy đi. Con dê vừa đi khỏi thì một đàn chim bay đến phủ những cỏ khô lên người đứa bé, chỉ trong chớp mắt lại bay vù cả đi.

Người tiều phu lẩm bẩm một mình: “Số mệnh đứa trẻ này thật kỳ lạ.” Anh đến bới đống cỏ khô, thì thấy là một đứa con trai. Anh bế lấy, đem về nuôi. Ðứa bé rất chóng lớn, người tiều phu chăm nom như con đẻ có một số mệnh kỳ lạ, anh đặt tên cho nó là Kỳ.

Lớn lên, Kỳ rất khoẻ mạnh. Ngày ngày Kỳ vác búa theo cha nuôi vào rừng đốn củi. Một hôm, Kỳ chặt một cây lớn đến hai người ôm, chặt từ sáng tinh mơ đến nhá nhem tối mà vẫn chưa xong, nên đành bỏ dở ra về. Sáng hôm sau, đến gốc cây định chặt tiếp thì anh hết sức ngạc nhiên: Cái cây lớn chặt dở hôm qua bây giờ lại liền ruột liền vỏ như chưa có một vết búa nào chạm đến. Thấy thế, Kỳ không ngả lòng, anh lại giáng những nhát búa thật mạnh vào chỗ thân cây đã chặt hôm trước. Tuy anh gắng hết sức, nhưng đến nhá nhem tối anh vẫn chưa hạ xong cây. Sáng sớm hôm sau, Kỳ lại vác búa định tiếp tục công việc còn bỏ dở thì anh thấy vết chặt hôm trước hôm nay lại liền như cũ. Anh không nản chí, lại bắt đầu chặt, nhưng đến lúc nhọ mặt người, anh vẫn chưa chặt xong. Lần này anh không về. Anh leo lên một cây gần để rình xem ban đêm cây tự liền da liền thịt như thế nào.

Ðến nửa đêm trăng sao vằng vặc đầy trời, bỗng có một ông già chống gậy đi từ từ đến cái cây chặt dở. Ông cụ cầm gậy chỉ vào cây, trong chớp mắt vết chặt lại liền như cũ. Kỳ vội tụt từ trên cây xuống, chạy đến hỏi ông cụ:

– Tôi khó nhọc mới sắp hạ được một cây lớn, sao cụ lại phá hỏng công việc của tôi như thế?

Ông cụ đáp:

– Ta là Thái bạch tinh quân đây, ta không muốn người chặt cây cổ thụ này. Thôi ta cho ngươi cái gậy ngươi đi tìm cây nhỏ mà chặt.

Nói xong ông cụ trao cho Kỳ cái gậy chống ở tay rồi biến mất.

Một hôm đi chơi men sông, Kỳ nhìn thấy con rắn lớn bị đánh dập đầu, đã chết từ lâu, Kỳ cầm gậy chỉ vào đầu rắn, thốt nhiên rắn sống lại vẫy đuôi, ngẩng đầu lên nhìn Kỳ rồi bò xuống sông mất.

Một buổi tối Kỳ đang ngồi trong lều tranh thì một chàng thanh niên tuấn tú khăn áo chỉnh tề, đem châu báu đến tạ ơn Kỳ. Chàng xưng là Tiểu Long hầu con Long Vương ở biển Nam, bị trẻ chăn trâu đánh dập đầu chết ở bờ sông và được Kỳ cứu sống hôm nọ. Kỳ nhất định không nhận lễ vật. Chàng thanh niên có ý băn khoăn, cố mời Kỳ xuống thủy cung chơi. Chàng đưa cho Kỳ một ống linh tê để rẽ nước đi xuống. Ðược Kỳ xuống chơi, Long Vương rất lấy làm mừng rỡ, mở yến tiệc linh đình thết đãi. Ðến khi về, Long Vương đưa tiễn đủ các thứ vật lạ dưới biển, nhưng Kỳ nhất định không nhận. Sau Long Vương lấy ở tráp ra một quyển sách nói với chàng rằng:

– Ngài cứu sống con lão, lão không biết lấy gì đáp lại. Nay biếu vật gì ngài cũng không nhận, lão xin có quyển sách này tặng ngài. Dùng quyển sách này, ngài sẽ ước gì được nấy.

Kỳ nhận sách ước và trở lại trần gian.

Từ đó, Chàng cầu được ước thấy, có phép biến hoá trở nên một vị thần cứu nhân độ thế. Thần đi qua cửa bể thần phù, theo dòng sông lớn, đổ ngược mãi lên, tìm nơi đất cao phong cảnh đẹp để cắm chỗ ở. Ðến một nơi thấy có một ngọn núi cao chót vót ba tầng, tròn như cái tán, thần hóa phép mở một con đường qua các động và các suối lên đỉnh núi và hóa phép thành lâu đài để ở. Khi đã định cư rồi thần thường xuống núi đi xem khắp phong cảnh đẹp và dùng phép cứu nhân dân rất nhiều. Ngọn núi thần ở là núi Tản Viên, nên người ta gọi thần là thần Tản Viên hay Sơn Tinh.