Đền Bà Chúa Vực – Di tích lịch sử Phố Hiến

Xưa kia, phố Hiến là phường buôn bán sầm uất không kém gì kinh kỳ. Chẳng thế mà nó được mệnh danh “Thứ Nhất Kinh Kỳ, Thứ Nhì Phố Hiến”. Đến nay mặc dù hoạt động buôn bán không còn được sôi nổi như trước nhưng bù lại, nơi đây lại thu hút rất nhiều khách du lịch về thăm các di tích mang đầy ký ức lịch sử này. Thu hút khách tham quan nhất phải kể đến những ngôi đình đền cổ tại Phố Hiến. Tiêu biểu là Đền Bà Chúa Vực.

Xem thêm: Bà Chúa Ngọc là ai? Giải nghĩa tục Bà Chúa Ngọc độ mạng, ban phúc lành cho con hương

NỘI DUNG [ẩn]

Đền Bà Chúa Vực – nơi thờ Bà Chúa Vực

Đúng như tên gọi của nó, đền Bà Chúa Vực là nơi thờ chính của Bà Chúa Vực. Tương truyền, bà thường xe giá đi cứu nhân độ thế, giúp đỡ dân lành và trừ khử bọn gian tà, phường ác độc. 

Xem thêm: Những Vị Thánh được thờ trong Hệ thống Nữ Thần là ai – Bà Chúa Kho có thuộc hệ thống Nữ Thần không

Lý do nhân dân tại đây xây đền thờ bà bởi bà đã có công cứu giúp dân thoát khỏi đại nạn. Theo như lịch sử ghi lại, năm Ất Mão, đê Đại Hà và Nễ Châu bị vỡ, làm lụt cả một vùng Nễ rồi tràn sang cả Phương Cái. Nước phá hoạt làng mạc trở thành một vực sâu vô cùng nguy hiểm. Nhân dân Hưng Yên ra sức đắp đê để bảo vệ làng xóm nhưng đắp đến đâu đê lại vỡ đến đó, vô cùng nguy khó. Sau, cụ Lãnh Thành đã cùng mọi người lập đàn cúng cầu thần linh giúp đỡ. Khi ấy Chúa Bà đã hiển linh, ngăn dòng nước để dân nhân đắp thành công con đê ngăn nước, cứu được mùa màng, làng xóm. Từ đó, nhân dân an ổn làm ăn, mùa màng thuận lợi tốt tươi. Để ghi nhớ công ơn của Bà, người dân Phương Độ đã lập đền thờ ngay trên đoạn đê vỡ ấy và gọi tên đền là đền Bà Chúa Vực.

Dâng lễ đền Bà Chúa Vực

Hằng năm cứ vào những ngày đầu xuân năm mới hay ngày Kỵ Nhật của Chúa Bà là nhân dân địa phương cùng khách thập phương lại đổ về đền cùng cúng lễ cầu nguyện cho mưa thuận gió hòa, muôn hoa tươi tốt, mùa màng bội thu. Bên cạnh đó, còn xin bà ban cho gia đình được sức khỏe, được bình an, được an lành. Người ta còn truyền rằng, đền Bà Chúa là “Cầu được, ước thấy” nên con nhang, đệ tử cực kỳ kính tâm khi bái yết cửa chúa bà.

Xem thêm: Đi đền Cô Chín cầu gì? Những thức lễ cần sắm khi hành hương đền Thánh Cô. 

Theo đó, bên cạnh lời văn khấn lên chúa bà, con nhang còn sắm đầy đủ một mâm lễ vật gồm một đĩa hoa, một đĩa quả, một cơi trầu, một quả cau, một cút rượu thơm, đĩa xôi thịt, một tập giấy tiền, một nén hương trầm, cánh sớ báo danh.

Thông thường sau khi dâng tiến những lễ vật này, đợi hết một tuần hương, bạn sẽ phải hạ toàn bộ những lễ vật này xuống, riêng cánh sớ và giấy tiền phải đem đi hóa. Nếu bạn muốn có một lễ vật có thể dâng cúng lâu dài trên ban thờ thánh thì có thể tham khảo Oản Tài Lộc. Oản Tài Lộc có thể được lâu với thời gian khoảng 6 tháng được trang trí tỉ mỉ, trang trọng rất thích hợp đặt trong không gian cúng lễ.

Xem thêm: Hướng dẫn dâng Oản Tài Lộc lễ Tứ Phủ – Phật – Gia Tiên – Thần Tài và những lưu ý khi dâng Oản

Các lễ vật đều được sắm sửa tỉ mỉ, có đầu tư sao cho đẹp nhất lại sang nhất. Riêng với quanh oản, các con nhang thường tìm đến Oản Cô Tâm để đặt mua một quanh Oản Tài Lộc màu trắng để dâng lên cửa Chúa Bà cầu tài, cầu lộc cầu bình an.

Oản Tài Lộc là sản phẩm oản đặc biệt thuộc thương hiệu Oản Cô Tâm. Oản được tạo ra bởi bàn tay khéo léo của các nghệ nhân tài năng trang trí với những họa tiết hoa lụa, vàng giả kim vô cùng lộng lẫy và kiêu sa. Thiết kế trên những quanh oản này không phải là ngẫu hứng mà đều được chúng tôi tạo ra dựa trên sự dày công nghiên cứu từ văn hóa tín ngưỡng thờ cúng thiêng liêng của người Việt. Sao cho quanh oản làm ra được đẹp nhất và phù hợp nhất để dâng yết cửa đền, cửa phủ nơi các thánh ngự.

Lễ hội đền Bà Chúa Vực

Hàng năm cứ đến ngày 23/5 âm lịch tức ngày Kỵ Nhật của Bà Chúa Vực là nhân dân địa phương lại mở hội, cúng lễ cầu nguyện chúa ban phước lành cho muôn dân. Xong phần lễ, đền cũng tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa Việt như hát trống quân, hát cò lả, … thu hút đông đảo nhân dân tham gia.

Xem thêm: Hệ thống Tứ Phủ trong đạo Mẫu gồm những ai – Tổng hợp chi tiết hệ thống Tứ Phủ

Như vậy, đền bà Chúa Vực là một điểm đến du lịch tâm linh tín ngưỡng văn hóa thiêng liêng vô cùng hấp dẫn và không thể bỏ qua của du khách trong và ngoài nước.  

Kiến trúc đền Bà Chúa Vực

Đền Bà Chúa Vực nằm trong quần thể Phố Hiến Cổ đã được nhân dân nhiều lần tu sửa trở nên nguy nga, lộng lẫy, trang nghiêm hơn. Đền được xây dựng tại một khu đất rộng lớn, bằng phẳng, thoáng mát, trù phú. Hiện nay, khu vực đền được tích hợp với khu Sơn Nam Plaza với đầy đủ khu mua sắm, bãi đỗ xe, bể bơi nhằm đa dạng hóa, chuyên nghiệp hóa dịch vụ để phục vụ tốt nhất cho mỗi con hương, đệ tử đến với đền thiêng. Muốn đi vào trong sân đền, con hương sẽ phải đi qua cổng lớn của Sơn Nam Plaza trước, rẽ trái thì mới đến đền Bà Chúa Vực. 

Ngôi đền Bà Chúa Vực nấp trong lùm cây xanh mát. Mặt đền quay về hướng hồ nhỏ, ngay phía trước lại là một Đầm Sen rộng lớn khiến cho không khí trong đền lúc nào cũng mát rượi, trong lành. Tại hồ nước này, ban quản lý đền có thả cá vàng, cá koi bơi thành từng đàn đông đúc làm tăng thêm cảnh đẹp cho ngôi đền. 

Về mặt kiến trúc xây dựng, mặc dù được sang sửa lại nhưng những nét kiến trúc chính của đền thuộc về thời nhà Lê vẫn được giữ nguyên bởi nó là nét đẹp lịch sử vô cùng quý giá.

Bên trong đền, các xà ngang, cột, kèo đều được làm bằng gỗ. Trên trần có vẽ tranh minh họa mây ngũ sắc vô cùng độc đáo. Các chi tiết tại ban thờ đều được sơn son thiếc vàng rực rỡ, tráng lệ. 

Đền chia làm 3 khu vực chính: khu đền chính, Tiên Thiên Thánh Mẫu Cung, Đông Nhạc Cung.

Phía trước khu đền chính, khu vực sân ngoài, là nơi đặt tượng thờ Thần Nông Viêm Đế tạo hình bằng đá tự nhiên vô cùng quý giá. Bên trong đền chia làm 3 cung. Cung ngoài đặt tượng thờ Đức Thánh Trần cùng các danh tướng ở chính giữa, bên trái là Chúa Sơn Trang cùng Võ Tài Thần Trưởng Quản Ngũ Lộ Thần Tài, bên phải là Văn Xương Đế Quân, Quan Hoàng.

Cung giữa thờ Thiên Phi Linh Uyên Thánh Mẫu Thủy Cung. Ban thờ mẫu lúc nào cũng được trang trí với rất nhiều hoa cùng những quanh Oản Tài Lộc nhiều màu sắc mà đầy thành tâm của các con hương dâng tiến mẫu. 

Cung trong cùng thờ Ngọc Hoàng Đại Đế cùng quan Nam Tào, Bắc Đẩu, Thái Bạch Kim Tinh, Thái Âm Tinh Quân, Thái Dương Tinh Quân, …

Cung Tiên Thiên Thánh Mẫu nằm phía bên trái đền chính là cung thờ các vị Đẩu Mẫu Nguyên Quân, hai bên là Cửu Tỉnh Đại Đế và Thất Tinh Đại Đế, phía ngoài là ban thờ Tây Vương Mẫu, Mẫu Địa Thiên Hoàng Thiên Hậu Thổ, Mẫu Cửu Thiên Huyền Nữ, Thần Y Hải Thượng Lãn Ông, Lưỡng Quốc Trạng Nguyên Nguyễn Bỉnh Khiêm, Tả Ao Tiên Sinh, Lưỡng Ông Trạng Nguyên Tống Trân. Đây là nơi con hương có thể cầu tài lộc, công danh, thi cử đỗ đạt được sở cầu ý nguyện.

Phía trước Thiên Tiên Thánh Mẫu Cung là tòa Đông Nhạc Cung đây là nơi thờ của Địa Phủ Thập Diện Diêm Vương gồm: Đông Nhạc Đại Đế, Phong Đô Đại Đế, Âm Dương Sư cùng các vị Địa Ngục Diêm Vương.

Vị trí và cách di chuyển đến đền Bà Chúa Vực

Đền Bà Chúa Vực nằm trong hệ thống các di tích lịch sử Phố Hiến cổ xưa nên cực kỳ nổi tiếng và dễ tìm. Du khách muốn đến đền bà Chúa Vực để tham quan hay khấn lễ thì hãy đến địa chỉ đền tại đường Phạm Ngũ Lão, thôn Phương Độ, Phường Hồng Châu, Thành Phố Hưng Yên. Tuy nhiên, chú ý là, cổng vào đền sẽ là cổng lớn thuộc khu Nam Sơn Plaza. Nếu không chú ý điều này, ít nhiều con hương đệ tử dễ bị nhầm lẫn và không tìm thấy địa chỉ đền Bà Chúa Vực.

Nếu đi từ thành phố Hà Nội, bạn có thể đi bằng xe bus Hà Nội hoặc xe khách hoặc bằng phương tiện di chuyển cá nhân như ô tô hay xe máy.

Di chuyển bằng xe bus Hà Nội 

Nếu đi bằng xe bus Hà Nội, bạn có thể bắt xe tại bến xe Gia Lâm hoặc bến xe Giáp Bát. Tại bến xe Gia Lâm, bạn bắt tuyến xe 205 xuống tại điểm bến xe Hưng Yên. Tại bến xe Giáp Bát, bạn bắt xe số 208 hoặc 209, điểm cuối của 2 xe này chính là bến xe Hưng Yên. Khi xuống bến xe Hưng Yên rồi, bạn bắt xe ôm đi vào đền Bà Chúa Vực cách bến xe Hưng Yên khoảng 3 km. Giá vé xe buýt là 12.000đ. Chuyến sớm nhất lúc 5h sáng và muộn nhất là 19h tối.

Di chuyển bằng xe khách 

Nếu bạn đi xe khách, bạn có thể đến bến xe Gia Lâm hoặc Mỹ Đình, Giáp Bát, Nước Ngầm để bắt xe đi bến xe Hưng Yên. Giá vé khoảng 34,000đ. Đến bến xe Hưng Yên, bạn bắt xe ôm đi đến đền Bà Chúa Vực.

Di chuyển bằng phương tiện cá nhân

Nếu đi bằng ô tô, quãng đường tốt nhất là quãng đường có trạm thu phí đi trong khoảng 1h11p cho 62km. Theo đó, bạn rời Hà Nội vào ĐCT Hà Nội – Ninh Bình – đi bên phải tại nút giao Vực Vòng theo biển báo đi Hưng Yên – tại vòng xuyến đi theo lối thứ 3 vào QL38 – đường tránh Hòa Mạc – QL38 – rẽ phải vào Nguyễn Văn Linh – Tô Hiệu – đền Bà Chúa Vực. Nếu bạn muốn đi bằng ô tô nhưng không muốn đi qua trạm thu phí bạn có thể đi theo đường của xe máy.

Đối với xe máy, quãng đường tốt nhất là quãng đường dài 57,6km qua cầu Chương Dương, mất khoảng một tiếng rưỡi. Theo đó bạn rời Hà Nội theo lối cầu Chương Dương, rẽ phải tại Công ty TNHH Toung Loong Textile Mfg vào ĐT 378 – Long Biên Xuân Quan – tại đường giao với QL1A rẽ vào ĐT 379 – tại vòng xuyến rẽ vào Tô Hiệu – đền Bà Chúa Vực.