Cậu Hoàng Bơ (Cậu Hoàng Bơ Thoải Phủ) và đền Ba Bông

Đền Ba Bông không chỉ được biết đến là ngôi đền cổ thờ khấn Cô Bơ anh linh, mà còn là chốn tâm linh thờ phụng Cậu Hoàng Bơ Thoải Phủ. Đây là vị Thánh Cậu hay về giáng đồng ban phát tài lộc cho con hương.

NỘI DUNG [ẩn]

Đôi nét về cậu Hoàng Bơ

Tứ Phủ Thánh Cậu là các vị cậu chết trẻ, tinh nghịch, thường phù hộ cho các gia đình buôn bán cũng như những người muốn cầu học hành. Tứ phủ thánh cậu là hầu cận các vị thánh và hầu như không có tài liệu ghi chép về thân thế của các thánh cậu.

Theo những tài liệu ghi chép hiện nay, cậu Hoàng Bơ là vị Tứ Phủ Thánh Cậu thuộc Thoải Phủ. Cậu theo hầu Mẫu Hàn Sơn.

Xem thêm: Một vài thông tin về Cậu Hoàng Cả mới được hé lộ – Cậu Hoàng Cả là con của ai?

Hầu giá cậu Hoàng Bơ

Thánh Cậu ít được hầu đồng như các Thánh Cô. Tuy vậy, cậu Hoàng Bơ vẫn hay giáng đồng hơn các cậu bé khác. Khi ngự về đồng, Cậu mặc áo trắng, thắt hoa. Đầu Cậu chít khăn mỏ rìu, đeo mạng, đi ghệt chân như các Thánh Cậu khác trong Tứ Phủ. Cậu về đồng tay múa hèo, rồi chèo thuyền, làm lễ, phán ngự thông truyền rồi ban phát tài lộc. 

Cậu Hoàng Bơ được thờ ở đâu?

Cậu Hoàng Bơ được thờ tại các ngôi đền Thoải Phủ. Trong đó, nổi tiếng nhất vẫn là cung thờ tại đền Cô Bơ hay còn gọi là đền Ba Bông.

Vị trí đền Ba Bông và cung thờ Thánh Cậu

Ngôi đền ngự tại xã Hàn Sơn, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa, gần ngã ba bến Đò Lèn. Trước kia, vào những năm 1940, giặc Nhật đã tàn phá nơi đây. Sau này, ngôi đền đã được tôn tạo lại và được cấp chứng nhận Di tích lịch sử cấp quốc gia. Đền cô Bơ được coi là cõi “trên bến dưới thuyền”, đông đúc nhộn nhịp người dân sinh sống và khách đến kêu cầu.

Xem thêm: Tổng hợp những vị Thánh trong hệ thống Tứ Phủ và Những vị Thánh được phối thờ cùng

Lộ trình di chuyển đến đền Ba Bông bằng phương tiện công cộng – xe khách, tàu hỏa

Tại bến xe Nước Ngầm hay bến xe Giáp Bát, bạn bắt xe khách về Hà Trung,Thanh Hóa. Đến bến xe tại Hà Trung, bạn bắt xe tới Đền Ba Bông cách đó khoảng 5km. Thời gian di chuyển dự kiến là 3h.

Hoặc bạn có thể đi tàu hỏa chặng Ga Hà Nội – Ga Đỏ Lèn. Khi xuống tại Ga Đỏ Lèn, bạn bắt xe đến đền Ba Bông cách đó khoảng 10km. Thời gian di chuyển dự kiến là 4h.

Lộ trình di chuyển đến đền Ba Bông bằng phương tiện cá nhân

Lộ trình di chuyển đến đền Ba Bông bằng ô tô – thời gian di chuyển dự kiến là 2h30’: 

Từ trung tâm Hà Nội bạn đi về hướng QL1A  ĐCT Hà Nội – Ninh Bình/ ĐCT Pháp Vân – Cầu Giẽ/ĐCT01(Phí cầu đường) – cao tốc Ninh Bình – Hà Nội (Phí cầu đường) – rẽ vào quốc lộ 1A(Phí cầu đường) – QL217 – Đền tả sông Lèn – Đền Ba Bông.

Lộ trình di chuyển đến đền Ba Bông bằng xe máy – thời gian di chuyển dự kiến là 3h20’: bạn đi theo hướng đường Ngọc Hồi/ QL1A – ĐT 491 – QL12B/QL1A (Phí cầu đường) – QL217 – Đền tả sông Lèn – Đền Ba Bông

Dâng lễ cậu Hoàng Bơ cần lưu ý gì?

Cứ vào dịp đầu xuân năm mới hay ngày lễ hội của đền, ngôi đền cổ này lại đón hàng ngàn lượt khách hành hương tới dâng lễ khấn cầu. Ai ai cũng khăn áo là lượt, sắm sửa lễ lạy bề thế, trang trọng chiêm bái chốn linh thiêng. Thông thường, các con hương sẽ sắm một mâm lễ chay mặn tùy tâm, không cần sang nhưng cần thành ý. Oản lễ thường được nhiều người lựa chọn làm vật phẩm dâng tiến.

Xem thêm: Hướng dẫn dâng Oản Tài Lộc thờ Gia Tiên – Tứ Phủ – Thần Tài – Phật đúng chuẩn 2020 

Oản từ xa xưa đã là vật phẩm dâng thánh thần, là thức bánh của tinh hoa đất trời. Ngày nay, nhu cầu thẩm mỹ của người Việt tăng cao khiến những quanh oản nhỏ xinh nhưng đơn giản xếp sau những thức lễ bề thế, sang trọng. Thấu hiểu được điều này, các nghệ nhân của Oản cô Tâm đã tạo ra những mẫu oản lễ Nghệ Thuật được tạo hình tâm linh độc đáo. Không chỉ làm quanh oản trở nên sang trọng, tinh tế hơn mà Oản Tài Lộc vẫn giữ nguyên được phần hồn linh thiêng của thứ bánh dân tộc.

Oản Cô Tâm là địa chỉ tin cậy của nhiều khách hàng muốn đặt mua oản dâng lễ Cậu Hoàng Bơ và các vị thần linh Tứ Phủ khác. Các nghệ nhân dày dặn kinh nghiệm luôn hiểu rõ về tín ngưỡng của người Việt trong đó có tín ngưỡng Tứ Phủ tâm linh. Vậy nên, oản dâng lễ Cậu Hoàng Bơ tại đây luôn được thiết kế tinh xảo và mang màu trắng – đại diện cho màu áo của cậu khi ngự đồng. Chúng tôi xin giới thiệu tới quý khách mẫu oản lễ dâng Cậu Hoàng Bơ đặc biệt ý nghĩa sau:

Bản văn cậu Hoàng Bơ

Cậu Hoàng Bơ tốt tươi muôn vẻ

Tuổi xuân thì lắm vẻ xinh thay

Tháng ba nhuận vào ngày mùng bảy

Bông hoa đào bỗng nảy ba chi

Vua cha quốc mẫu yêu vì

Nâng niu như ngọc lưu ly vàng mười

Mênh mông một nước một trời

Thuyền Cậu Bơ Thoải chèo bơi giữa dòng

Chiêng vàng cờ mở trống dong

Tiêu thiều nhã nhạc tiểu đồng dâng hoa

Quần tiên chuốc chén tử hà

Chúc cậu muôn tuổi mặn mà trường xuân

Năm cung thơ hoạ đôi vần

Lưu ly hổ phách kỳ tân mọi mùi

Chiêng kêu giục dã ba hồi

Quân tiền thuỷ tộc muôn loài hiện lên

Ba quân nghe lệnh cậu truyền

Long xà ngư miếc thuỷ tiên sắp hàng

Ba quân nghe lệnh truyền ban

Kiệu rồng lọng tía lên đàng du xuân

Dạo chơi khắp hết xa gần

Tìm nơi lịch sự thanh tân hay là

Đường về thuỷ động bao xa

Có điện thất bảo có toà đại dương

Có lầu ngọc bích kim cương

Có rừng mã não có đường hoàng kim

Trùng trùng muôn sắc hoa chen

Hương phô gió mát ở miền đại dương

Có cậu Bơ Thoải phi phương

Tay cầm minh kính soi đường tử sinh

Rước Vua rước Mẫu tuần hành

Long xà ngư miếc cá kình theo sau

Tam giang tứ hải cửu châu

Muôn nơi ngưỡng phục cúi đầu làm tôi

Dâng văn tấu thỉnh đôi lời

Công ơn tiên thánh muôn đời dám quên

Cậu về trắc giáng bản đền

Khuông phù đệ tử thiên niên thọ trường.​

Hát văn cậu Hoàng Bơ

Hát dọc:

Tục truyền tháng tám hội cha

Tháng ba hội mẹ gần xa nức lòng

Cậu Bé Hoàng dục ngựa qua sông

Hèo hoa cậu vác, thương đồng phải theo

Mênh mông một nước một trời

Có cậu Hoàng Bơ chèo bơi thuyền rồng

Tâm tâm niệm chữ di đà

Vào chùa non nước trảy hoa đem về

Băng rừng ngàn vạn suối khe

Khi chơi Yên Tử lúc về đền Dâu

Qua cau Cậu đếm nhịp cầu

Cầu kia nhớ nhịp sông sâu nhớ thuyền

Biển đông sóng bạc dâng lên

Về đền Bát Hải đua thuyền chèo bơi

(Làm lễ xong ngự tọa)

Chuốc rượu:

Gió lay động bức mành mành

Đưa đường hoàng tử lộ trình tới đây

Tay tiên rót chén rượu đào

Nhất tuần sơ dâng lên bệ ngọc

Dâng lên cúng mẫu các cô dâng vào rước cậu Hoàng xơi

Nhị tuần á rót chén rượu đào

Dâng lên cúng mẫu các cô dâng vào rước cậu Hoàng xơi

Tam bôi rót chén rượu đào

Dâng lên cũng mẫu các cô dâng vào rước cậu Hoàng xơi

Thơ:

Một lối lên tiên còn dở gót trần

Mây trời cỏ đất vạn cảnh xuân

Ba sinh gặp gỡ say vì cảnh

Một phút mơ màng thú trào xuân

Văng văng bên tai cung đàn nguyệt

Vang vang trong động

Chẳng hay cảnh ấy về đâu

Mong tới nguyên đào Cậu Hoàng là chủ nhân.

=-====================

============================================================

Đôi nét về cậu Hoàng Bơ

Tương truyền cậu là vị hoàng tử của vua Cha Ngọc Hoàng, giáng trần giúp đỡ nhân dân và khi hóa lại trở thành các vị hầu cận theo các vị thánh trong tứ phủ. Theo nhiều tài liệu ghi chép hiện nay, cậu Hoàng Bơ Thoải là vị thánh Cậu thuộc miền Thoải Phủ, Cậu Hoàng Bơ theo hầu Mẫu Thoải cùng Vua Cha Bát Hải. Cậu tuy nhỏ nhưng mà rất quyền uy, hô một tiếng cả bạn thủy tộc, long xà, thủy tiên vùng dậy nghe hiệu lệnh. Cậu rất hay về đồng, khi ngự đồng Cậu Hoàng Bơ mặc áo trắng, chèo đò.

Thờ phụng

Cậu Hoàng Bơ được thời tại rất nhiều ngôi đền Thoải Phủ, trong đó nổi tiếng nhất vẫn là cung thờ tại đền Cô Bơ Thoải hay còn gọi là đền Ba Bông. Đền Ba Bông ngự tại xã Hàn Sơn, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa. Gần ngã ba đến Đò Lèn. Đền cô Bơ Thoải được coi là cõi “trên bến dưới thuyền” luôn đông đúc nhộn nhịp người dân sinh sống và khách đến cầu.

Dâng lễ Cậu Hoàng Bơ vào mỗi dịp đầu xuân năm mới hay ngày lễ hội của đền, ngôi đền lại đón hàng nghìn lượt khách hành hương tới dâng lễ cầu khấn. Các con nhang sẽ sắm một mâm lễ chay mặn tùy tâm, không cần sang nhưng cần thành ý. Mọi người khi đến đền hay cung Cậu Hoàng Bơ Thoải đều cầu mong tài lộc, sức khỏe, cuộc sống hạnh phúc, làm ăn thuận buồm xuôi gió, xin chữ được học hành tiến bộ, thi cử đỗ đạt công thành danh toại.

Khánh Tiệc Cậu Hoàng Bơ Thoải

Tiệc Cậu Hoàng Bơ Thoải vào ngày 7 tháng 3 âm lịch.

Hầu giá Cậu Hoàng Bơ Thoải

Trong hàng Tứ Phủ, Thánh Cậu ít được hầu đồng như các Thánh Cô bởi các Cậu không hay chấm đồng như các Cô. Tuy vậy, cậu Hoàng Bơ vẫn hay giáng đồng hơn các Cậu bé khác. Khi ngự về đồng, Cậu mặc y phục trắng, thắt hoa. Đầu chít khăn mỏ rìu, đeo mạng, đi ghệt chân như các Thánh Cậu khác trong Tứ Phủ. Cậu về đồng làm lễ, tay múa hèo, chèo thuyền, phán ngự thông truyền rồi ban phát tài lộc.

Văn Cậu Hoàng Bơ

Cậu Hoàng Bơ tốt tươi muôn vẻ

Tuổi xuân thì lắm vẻ xinh thay

Tháng ba nhuận vào ngày mùng bảy

Bông hoa đào bỗng nảy ba chi

Vua cha quốc mẫu yêu vì

Nâng niu như ngọc lưu ly vàng mười

Mênh mông một nước một trời

Thuyền Cậu Bơ Thoải chèo bơi giữa dòng

Chiêng vàng cờ mở trống dong

Tiêu thiều nhã nhạc tiểu đồng dâng hoa

Quần tiên chuốc chén tử hà

Chúc cậu muôn tuổi mặn mà trường xuân

Năm cung thơ hoạ đôi vần

Lưu ly hổ phách kỳ tân mọi mùi

Chiêng kêu giục dã ba hồi

Quân tiền thuỷ tộc muôn loài hiện lên

Ba quân nghe lệnh cậu truyền

Long xà ngư miếc thuỷ tiên sắp hàng

Ba quân nghe lệnh truyền ban

Kiệu rồng lọng tía lên đàng du xuân

Dạo chơi khắp hết xa gần

Tìm nơi lịch sự thanh tân hay là

Đường về thuỷ động bao xa

Có điện thất bảo có toà đại dương

Có lầu ngọc bích kim cương

Có rừng mã não có đường hoàng kim

Trùng trùng muôn sắc hoa chen

Hương phô gió mát ở miền đại dương

Có cậu Bơ Thoải phi phương

Tay cầm minh kính soi đường tử sinh

Rước Vua rước Mẫu tuần hành

Long xà ngư miếc cá kình theo sau

Tam giang tứ hải cửu châu

Muôn nơi ngưỡng phục cúi đầu làm tôi

Dâng văn tấu thỉnh đôi lời

Công ơn tiên thánh muôn đời dám quên

Khuông phù đệ tử thiên niên thọ trường.​

Tham Khảo

1. http://hatvan.vn/forum/threads/ban-van-cau-hoang-bo.1573
2. https://phuday.com/cau-hoang-bo-thoai-la-ai-va-den-tho-cau-o-dau.html

Chốn Thiêng